https://pismienstva.vedy.be/ 2026-04-15T14:57:56+00:00 https://pismienstva.vedy.be/ https://pismienstva.vedy.be/lib/exe/fetch.php/wiki/favicon.ico text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755965025&do=diff Абрадавая паэзія Абрадавая паэзія — від вуснай народна-паэтычнай творчасці, звязаны з рознымі працоўнымі, святочнымі, сямейнымі абрадамі. Абрадавая паэзія беларускага фальклору — адна з найбагацейшых у славянскім свеце. Багацце і жывучасць яе абумоўліваецца і поліканфесійнасцю беларусаў, сярод якіх прыблізна палавіна прытрымліваецца праваслаўя і традыцыйныя святы святкуе па старым календары, а адна чвэрць — каталіцкага веравызнання, святы адзначае па новым стылі. Такое падвойнае святкаванне адн… text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D0%BA?rev=1755964535&do=diff Абразок Абразок - малая празаічная форма. замалёўка з слабаразгорнутым сюжэтам або бессюжэтная. Літаратурны вобраз у абразку, у тым ліку і вобраз апавядальніка. ствараецца некалькімі скупымі штрыхамі-дэталямі. У абразку павялічваецца вобразна-экспрэсіўная нагрузка слова. вымагаецца адзінства выказвання і настраёвасці. Як асобны від… text/html 2025-08-23T16:01:15+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8B%D1%9E?rev=1755964875&do=diff Абрыў Абрыў — стылістычная фігура; па форме — няпоўная, недасказаная фраза, якая ўжываецца для таго, каб перадаць вострыя перажыванні, моцную ўсхваляванасць. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B1%D1%80%D1%8D%D0%B2%D1%96%D1%8F%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964535&do=diff Абрэвіятура Абрэвіятура (італ. abbreviatura, ад лац. brevis — кароткі) — слова, утворанае з пачатковых гукаў або літар слоў, што ўваходзяць у пэўнае словазлучэнне (БДУ, ЧАЭС, РБ і г. д.). text/html 2025-08-23T15:53:27+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964407&do=diff Абстракцыянізм Абстракцыянізм (ад лац. abstrahere — аддаляць) — адна з плыней мадэрнізму, якая праявілася галоўным чынам у выяўленчым мастацтве — жывапісе, графіцы, скульптуры. Заснаваны на ідэалістычным светапоглядзе і светаўспрыманні, якія адмаўляюць магчымасць пазнання аб’ектыўнага свету, проціпастаўлены рэалістычнаму паказу жыцця ў мастацтве.… text/html 2025-08-23T15:53:27+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B3%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F?rev=1755964407&do=diff Агіяграфія Агіяграфія – від духоўнай літаратуры пра жыццё духоўнай асобы, кананізаванай хрысціянскай царквой. Складваліся па пэўнай схеме, па якой услаўляліся чалавечы аскетызм і рэлігійны фанатызм. Арыгінальныя творы гэтага жанру вядомы на Беларусі з ХІІ – ХІІІ стст. –… text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%86%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5?rev=1755957936&do=diff Адзінаццацірадкоўе Адзінаццацірадкоўе — страфа 654654 страфа, якая складаецца з адзінаццаці вершарадоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. Ужываецца вельмі рэдка. text/html 2025-08-23T15:53:27+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964407&do=diff Аднарадковік Аднарадковік (манаверш) (ад грэч. monos — адзін і лац. versus — верш, радок), — верш, які складаецца з аднаго радка, завершанага па сэнсу, па сінтаксічнай і метрычнай структуры. Зрэдку ўжываўся ў антычнай паэзіі. Пісаўся звычайна text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0?rev=1755964535&do=diff Аднаскладовая стапа Аднаскладовая стапа — эксперыментальны від стапы з аднаго склада. Сустракаецца ў брахікалане, у радках якога — адно-два самастойныя аднаскладовыя словы, што не дазваляе вызначаць памер як text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964535&do=diff Аднастрофны верш Аднастрофны верш — верш, які не падзелены на асобныя строфы і ўяўляе сабой адно інтанацыйна-сінтаксічнае і сэнсавае цэлае. Уключае звычайна ад двух да васьмі вершарадоў (у большых па аб’ёму творах, як правіла, вылучаюцца меншыя страфічныя адзінкі). text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B4%D1%83%D1%85%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964535&do=diff Адухаўленне Адухаўленне (празапапея) (ад грэч. prösopopoiíа – раблю твар) – перанясенне ўласцівасцей жывых істот на прадмет, абстрактныя паняцці, з'явы прыроды, рэчы. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D1%83%D0%BAo%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA?rev=1755964535&do=diff Азбукoўнік Азбукoўнік — мнеманічны верш, у кожным радку (страфе) якога абыгрываюцца ў алфавітным парадку ўсе літары азбукі пэўнай нацыянальнай мовы. Мае практычнае значэнне: дапамагчы дзецям засвоіць азбуку. Як жанр text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%B9%D1%80%D1%8D%D0%BD?rev=1755964535&do=diff Айрэн Айрэн — армянскі манастрафічны верш, усе чатыры радкі якога звязаны адной рыфмай. Айрэны прыжыліся ў многіх лірычных мініяцюрах, у прыватнасці такіх, як надпісы, text/html 2025-08-23T15:53:27+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%BB%D1%8C?rev=1755964407&do=diff Акварэль Акварэль (ад франц. aquarelle — празрыстая вадзяная фарба) — невялікі пейзажны верш, у якім асноўнае месца займаюць яскравыя зрокавыя, пластычныя вобразы. Тэрмін запазычаны з мастацтва жывапісу, дзе ім абазначаюць твор, выкананы вадзянымі фарбамі. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964535&do=diff Акраверш Акраверш (ад гр. akros - крайні і лац. versus - верш) - разлічаны на зрокавае ўспрыманне верш, у якім пачатковыя літары вершаваных радкоў, прачытаныя зверху ўніз, утвараюць якое-небудзь слова: прозвішча або імя паэта ці таго, каму верш адрасуецца, нейкае прызнанне, пажаданне, адгадку на пытанне, пастаўленае ў вершы і г. д. Акравершы ёсць у… text/html 2025-08-23T15:40:13+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%8E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD?rev=1755963613&do=diff Аксюмаран Аксюмаран, аксімаран (грэч. oxγmōron – дасціпна-бязглуздае) – спалучэнне супрацьлеглых разуменняў, якія лагічна выключаюць адно другое, але ўжытыя разам даюць новае паэтычнае ўяўленне (разумны дурань, жывы труп, звонкая цішыня і інш.). Яго функцыя – уплываць на эксрэсіўнае ўспрыняцце тэксту, прыўносіць элемент нечаканасці.… text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BA%D1%82?rev=1755964408&do=diff Акт Акт (ад лац. aktus — учынак) — частка драматычнага твора, якая характарызуецца пэўным унутраным адзінствам і закончанасцю. П’есы антычных аўтараў, драматургаў эпохі Адраджэння і text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B0?rev=1755964535&do=diff Актава Актава (ад лац. ocatava — восьмая) — васьмірадковы верш, радкі якога часцей за ўсё пішуцца пяцістопным або шасцістопным ямбам і рыфмуюцца па схеме АбАбАбвв. У першых шасці радках павінна вытрымлівацца чаргаванне розных па націску рыфмаў (мужчынскіх і жаночых, мужчынскіх і дактылічных і г. д.), завяршаюць жа актаву два радкі, звязаныя сумежнай рыфмоўкай. Актава ўзнікла ў італьянскай народнай паэзіі, а ў эпоху Адраджэння распаўсюдзілася ў многіх еўрапейскіх літаратурах. Актаву пісалі італь… text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D0%BD%D0%B0-%D1%81%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964535&do=diff Акцэнтна-складовы верш Акцэнтна-складовы верш (ад лац. accentus - націск) - від танічнага верша, для якога характэрна, апрача аднолькавай колькасці акцэнтаў (моўных націскаў), аднолькавая колькасць складоў у вершаваных радках. text/html 2025-08-23T16:01:15+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D0%BD%D1%8B-%D1%87%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0-%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964875&do=diff Акцэнтны (чыста танічны) верш Акцэнтны (ад лац. accentus – націск), або чыста танічны, верш - від танічнага верша, рытм якога заснаваны на аднолькавай (або прыблізна аднолькавай) колькасці акцэнтаў (апорных рытмічных націскаў) у вершаваных радках. Колькасць міжнаціскных складоў у ім неаднолькавая (звычайна ад 0 да 8 складоў). Калі іншыя віды танічнага верша (акцэнтна-складовы.… text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BA%D1%8B%D0%BD?rev=1755964535&do=diff Акын Акын — у казахскага, кіргізскага, нагайскага, каракалпакскага народаў паэт-імправізатар, які пад акампанемент домры выконвае (спявае) свае творы. text/html 2025-08-23T16:01:15+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F?rev=1755964875&do=diff Алегорыя Алегорыя (гр. allegoria, ад allos — іншы і agoreuo — гавару) - своеасаблівае паэтычнае іншасказанне, у якім думка ці паняцце перадаецца праз абмалёўку пэўных прадметаў, з'яў рэчаіснасці. У адрозненне ад метафары, алегорыя ахоплівае не частку твора, а ўвесь твор цалкам. У фальклоры вядома, напрыклад, нямала алегарычных вобразаў жывёл, якія выступаюць носьбітамі пэўных чалавечых рысаў: лісіца – хітрасці, заяц – баязлівасці, асёл - упартасці і г. д. Алегарычны сэнс маюць некаторыя… text/html 2025-08-23T16:01:15+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%B9%D1%81%D0%BA%D1%96-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964875&do=diff Александрыйскі верш Александрыйскі верш – верш, які складаецца з папарна звязаных рыфмай вершаваных радкоў. напісаных шасцістопным ямбам з text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964535&do=diff Алітэрацыя Алітэрацыя (ад лац. ad — да, пры і littera — літара) — прадвызначанае пэўнымі мастацкімі задачамі паўтарэнне ў вершаванай мове аднолькавых або падобных зычных гукаў. Напрыклад: text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%85?rev=1755964408&do=diff Альманах Альманах (ад араб. альманах – каляндар) – неперыядычны зборнік, у якім змяшчаюцца звесткі з розных галін грамадскай дзейнасці, звычайна з указаннем літаратурных навінак, навуковых дасягненняў, заканадаўчых змяненняў і гэтак далей. text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%81?rev=1755957791&do=diff Альтэрнанс Альтэрнанс (ад лац. alterno — чаргуюся) — сукупнасць правіл чаргавання розных па характару рыфмаў (мужчынскіх, жаночых і дактылічных) у вершаваных text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BB%D1%8E%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964535&do=diff Алюзія Алюзія — стылістычны прыём, які мае ў сваёй аснове схаваны намёк на агульнавядомы факт рэлігійнага, гістарычнага ці бытавога характару або ўзяты з мастацкай літаратуры. У якасці прыкладу можна прывесці наступны верш: text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BC%D1%8B?rev=1755964535&do=diff Амонімы Амонімы (ад грэч. homos — аднолькавы і onyma — імя) — словы, якія гучаць аднолькава, але маюць рознае значэнне: поліс — дакумент аб страхаванні; поліс — горад-дзяржава з асобай формай сацыяльна-эканамічнага і палітычнага жыцця. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%BB%D1%96%D1%84%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964535&do=diff Ампліфікацыя Ампліфікацыя (ад лац. amplificatio — збольшанне, пашырэнне), або накапленне, — стылістычны прыём, сутнасць якога — у нагнятанні аднатыпных слоў ці моўных канструкцый ( text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BC%D1%84%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%8F?rev=1755964535&do=diff Амфібалія Амфібалія (грэч. amphibolia — двухсэнсавасць, няяснасць) — двухсэнсавасць, якая ўзнікае ў выніку рытміка-сінтаксічнай няўзгодненасці асобных членаў паэтычнага выказвання. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BC%D1%84%D1%96%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%85%D1%96%D0%B9?rev=1755964535&do=diff Амфібрахій Амфібрахій (ад грэч . amphі — кругом і brachуs — кароткі) — 1. Адзін з метраў антычнай і сілаба-танічнай сістэм вершавання, заснаваны на чаргаванні ў вершаваных радках амфібрахічных стопаў; схема гэтага метра наступная: —|— —|— —|— text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0?rev=1755964408&do=diff Анаграма Анаграма (ад грэч. ana – пера- і gramma – літара) – 1. Слова або словазлучэнне, утворанае перастаноўкай гукаў, літар ці складоў: камар - Макар - рамка - марка; text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%84?rev=1755964408&do=diff Анакалуф Анакалуф (ад грэч. anakoluthos — непаслядоўны, няўзгоднены) — сінтаксічная або лагічная няўзгодненасць асобных членаў паэтычнага выказвання. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B0?rev=1755964535&do=diff Анакруза Анакруза (ад грэч. anakrusis — адштурхоўванне, ход назад) — ненаціскныя склады ў пачатку вершаванага радка перад першым метрычным націскам. text/html 2025-08-23T16:01:15+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D1%80%D1%8D%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964875&do=diff Анакрэантычная паэзія Анакрэантычная паэзія – лёгкая жыццярадасная лірыка, пазбаўленая суму і глыбокіх перажыванняў. Назва паходзіць ад імя старажытнагрэчаскага паэта Анакрэонта, асноўнымі матывамі песень якога былі каханне, бестурботная весялосць, віно. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1755964535&do=diff Аналогія Аналогія (ад грэч. analogia — адпаведнасць, падабенства) — прыём супастаўлення, параўнання блізкіх або падобных з’яў з мэтай іх характарыстыкі адной праз другую ў навуковай літаратуры. text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BC?rev=1755964408&do=diff Ананім Ананім (ад грэч. anonymos – безыменны) – аўтар напісанага, які па пэўнай прычыне ўтойвае сваё сапраўднае прозвішча. Гэтыя прычыны розныя – ад боязі падпісацца пад сваім, магчыма, слабым творам ці верагоднаць праследавання, кары афіцыйнымі ўладамі. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%82?rev=1755964535&do=diff Анапест Анапест (ад грэч. anаpаіstos — звернуты назад) — 1. Адзін з метраў антычнай і сілаба-танічнай сістэм вершавання, заснаваны на чаргаванні ў вершаваных радках анапестычных стопаў; схема гэтага метра наступная: — —| — —| — —| text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964408&do=diff Анатацыя Анатацыя (ад лац. annotacio — заўвага) — сціслая характарыстыка зместу кнігі, артыкула, рукапісу для агульнай арыентацыі чытачоў. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D0%B0?rev=1755964535&do=diff Анафара Анафара (ад грэч. anaphero — вынас уверх; паўтарэнне), або адзінапачатак, — паўтарэнне аднолькавых гукаспалучэнняў, слоў ці выразаў у пачатку вершаваных радкоў або суседніх строфаў. text/html 2025-08-23T15:40:14+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755963614&do=diff Анахранізм Анахранізм (ад грэч. ana — уверх, супраць i chronos — час) — наўмыснае або выпадковае, неасэнсаванае, перанясенне характэрных рыс жыцця адной эпохі ў другую. text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0?rev=1755964535&do=diff Анегінская страфа Анегінская страфа — створаная А. Пушкіным чатырнаццацірадковая страфа з рыфмоўкай АбАбВВггДееДжж. Складаецца з трох цесна звязаных паміж сабой чатырохрадкоўяў з перакрыжаванай, сумежнай і апаясной рыфмоўкай і заключнага text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B4%D0%BE%D1%82?rev=1755964535&do=diff Анекдот Анекдот (ад грэч. anekdotos — неапублікаваны) — кароценькае жартоўнае апавяданне з нечаканай дасціпнай канцоўкай. Вельмі пашырана ў вуснай народнай творчасці, у тым ліку і ў беларускай. З text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BD?rev=1755964876&do=diff Анжамбеман Анжамбеман (ад фр. enjamber – пераступаць, пераскокваць) – стылістычны прыём, пры якім сінтаксічна цэласнае словазлучэнне, пачатак якога знаходзіцца ў адным вершаваным радку, заканчваецца ў наступным. Анжамбеман заснаваны на несупадзенні рытмічнай міжрадковай паўзы з сэнсавай паўзай. На словазлучэнне, раздзеленае міжрадковай паўзай, звяртаецца асаблівая ўвага, а сама міжрадковая паўза набывае выразны экспрэсіўны характар, падкрэсліваючы словы, што стаяць перад ёй і – асабліва – за ёй… text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1755964408&do=diff Анталогія Анталогія (ад грэч. anthologia – букет кветак, кветнік) – неперыядычны зборнік выбраных твораў, складзены па адпаведных прыкметах ( text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964535&do=diff Антанамазія Антанамазія (антанамасія) (грэч. antonomasia — перайменаванне ) — 1. Стылістычная фігура, у якой замест уласнага назоўніка ўжываецца перыфраза: аўтар паэмы «Курган» замест text/html 2025-08-23T15:55:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BC%D1%8B?rev=1755964535&do=diff Антонімы Антонімы (ад грэч. anti — супраць і onyma — імя) — пары слоў адной часціны мовы з супрацьлеглым значэннем: сябар - вораг, высокі - нізкі, далёка – блізка. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%84%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964536&do=diff Антрапамарфізм Антрапамарфізм (ад грэч. antropos — чалавек i morphe — форма) — адна з разнавіднасцей метафары, увасаблення, калі які-небудзь прадмет ці з’ява надзяляецца ўласцівасцямі або якасцямі чалавека. Вось як паэт расказвае пра бярозу: text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D1%8D%D0%BF%D1%80%D1%8D%D0%BD%D1%91%D1%80?rev=1755957936&do=diff Антрэпрэнёр Антрэпрэнёр (ад фр. entrepreneur – прадпрыемец) – уладальнік, арандатар ці ўтрымальнік такіх відовішчаў, як тэатр альбо цырк. У Заходняй Еўропе вядомыя з XVI ст., на Беларусі – з XVIII ст. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%82%D1%8D%D0%B7%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Антытэза Антытэза (ад гр. antithesis - супрацьпастаўленне) - стылістычны прыём. заснаваны на супрацьпастаўленні процілеглых з'яў, прадметаў, характараў, пачуццяў, ідэй, вобразаў і г. д. Ужываецца вельмі часта ў народнай творчасці, мастацкай літаратуры, публіцыстыцы. Можа быць у аснове невялікага верша (… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%96%D1%81?rev=1755964536&do=diff Антыфразіс Антыфразіс (ад грэч. antiphrasis — ужыванне слова ў супрацьлеглым значэнні) — стылістычная фігура, адна з разнавіднасцей іроніі. Звычайна сустракаецца ў сатырычных творах. Напрыклад, у байцы text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964408&do=diff Антычнае (метрычнае) вершаванне Антычнае, або метрычнае, вершаванне - сістэма вершавання, заснаваная на раўнамерным чаргаванні доўгіх і кароткіх складоў у вершаваных радках. Узнікла ў VІІІ ст. да н. э. у Старажытнай Грэцыі, у ІІІ ст. да н. э. перайшла ў Рым. Шырокае развіццё атрымала ў антычнай літаратуры (адсюль і назва). Гэта сістэма магла і можа ўжывацца толькі ў мовах, у якіх галосныя адрозніваюцца па працягласці гучання. Да такіх моў, апрача старажытнагрэцкай і ранняй латыні, адносяцца ара… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964536&do=diff Апавяданне Апавяданне - невялікі апавядальны твор, у якім расказваецца, як правіла, пра нейкі адзін вызначальны выпадак (сітуацыю, падзею) з жыцця чалавека. У апавяданні адна сюжэтная лінія, абмежаваная колькасць дзейных асобаў, характары якіх дастаткова сфармаваныя, розныя апісанні адсутнічаюць ці яны вельмі сціслыя. Такія апавяданні… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3?rev=1755964536&do=diff Апалог Апалог (ад грэч. apologos — апавяданне) — прытча, блізкае да байкі кароткае павучальнае апавяданне, пабудаванае на алегорыі. Узнікла ў старажытныя часы ва ўсходніх літаратурах (у індыйскай літаратуры зборнік «Панчатантра»). Можа выступаць як асобны твор і як устаўка ў іншае разгорнутае апавяданне ці аповесць,… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Апастрофа Апастрофа (грэч. apostroph — асабісты зварот) — зварот паэта да памерлай ці адсутнай асобы, як да прысутнай: Іду , як заўсёды, ў купалаўскі сад, text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%BE%D0%B7?rev=1755964536&do=diff Апафеоз Апафеоз (ад грэч. apotheosis — абогатварэнне) — узнёслае, урачыстае праслаўленне якой-небудзь з’явы або асобы ў мастацкім творы, часцей у заключнай сцэне музычных сцэнічных твораў. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964536&do=diff Аплікацыя Аплікацыя (ад лац. applicatio, літаральна — прыкладванне) — увядзенне ў тэкст літаратурнага твора нейкага вядомага выслоўя: прыказкі, прымаўкі, радка з песні, верша і г. д. text/html 2025-08-23T14:03:12+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D0%B4?rev=1755957792&do=diff Аповед Аповед — аўтарскае маўленне, увасобленае ва ўсім тэксце эпічнага твора (рамана, аповесці, апавядання і г. д.), за выключэннем простай мовы персанажаў. У аповед уваходзяць адлюстраванне падзей і ўчынкаў, апісанні ( від аповеда, у якім малюецца партрэт, пейзаж, інтэр'ер і г. д.), разважанні (персанажаў і самога аўтара), няўласна-прамое маўленне герояў (гл. унутраны маналог). Аповед можа весціся ад першай або трэцяй асобы. У адпаведнасці з гэтым суб'ект аповеду — апавядач — можа збліжацца з… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755964536&do=diff Аповесць Аповесць - апавядальны мастацкі твор, у якім з дапамогаю шэрагу эпізодаў, больш ці менш разгорнутых апісанняў выяўляецца сутнасць нейкай падзеі, абмалёўваецца станаўленне характару адной ці некалькі дзейных асобаў у іх развіцці. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%84?rev=1755964536&do=diff Апокрыф Апокрыф (ад грэч. apokryphos — патаемны) — разнавіднасць твораў старажытнай літаратуры рэлігійна-легендарнага характару, якія праследаваліся царквой за тое, што ў іх дапускаліся разыходжанні з афіцыйным веравучэннем. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Аратарская проза Аратарская проза – творы красамоўства, а таксама літаратурныя творы, напісаныя ў прамоўніцкім стылі. Аратарства ўмацавалася ў антычнасці (Дэмасфен, Цыцэрон) у розных сферах (суд, дыпламатыя, навука і культура, царква і г. д.) і ў розных прызначэннях. text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%96?rev=1755965025&do=diff Арацыі Арацыі (ад лац. oro – гавару) – празаічны жанр у літаратуры Беларусі ў ХVІІ-ХVІІІ стагоддзях; своеасаблівыя тэатралізаваныя паказы-прамовы ў школьным тэатры. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%8B%D0%BA%D1%83%D0%BB?rev=1755964536&do=diff Артыкул Артыкул — жанр навуковай або публіцыстычнай літаратуры, твор, у якім ставіцца і вырашаецца пэўная навуковая, грамадская або іншая жыццёвая праблема ці пытанне. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D1%96%D0%B7%D0%BC%D1%8B?rev=1755964536&do=diff Архаізмы Архаізм (гр эч. archaios — старажытны) — моўная адзінка (слова, форма слова), якая выйшла з актыўнага ўжытку, але мае свае адпаведнікі: лемантар (буквар), персі — грудзі, ланіты — шчокі, глас — голас, жывот — жыццё, чарніца — манашка, кляса (клас) і г. д. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D1%82%D1%8B%D0%BF?rev=1755964876&do=diff Архетып Архетып (ад гр. archetypon — першавобраз, мадэль) — універсальны сімвалічны матыў, які існуе ў чалавечай падсвядомасці і выяўляецца адначасова ў культуры многіх народаў. Тэрмін належыць швейцарскаму філосафу і псіхолагу К. Г. Юнгу, які ўвёў яго на падставе свайго вучэнне пра… text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D0%B2%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1738380652&do=diff Архівазнаўства Архівазнаўства (ад лац. archivum) - навука, якая распрацоўвае правілы збору, апісання, сістэматызацыі, захавання і прапаганды архіўных матэрыялаў (рукапісаў, дакументаў прыватных асоб, дзяржаўных устаноў, грамадскіх арганізацый і інш.). Збор, навуковая апрацоўка, захаванне і выкарыстанне рукапісных і дакументальных матэрыялаў, звязаных з літаратурным працэсам, ажыццяўляецца ў спецыяльных архівах літаратурных ці архіўных аддзелах, што існуюць ва ўсіх буйнейшых бібліятэках нашай кр… text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%82%D1%8D%D0%BA%D1%82%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0?rev=1755964408&do=diff Архітэктоніка Архітэктоніка (ад грэч. architektonike — будаўнічае мастацтва, архітэктура) — у дачыненні да літаратуры азначае будову мастацкага твора, узаемасувязь састаўных частак і элементаў твора, напрыклад, некалькіх сюжэтных ліній, пазасюжэтных элементаў (лірычных адступленняў, уставак і г. д.).… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%81?rev=1755964536&do=diff Асананс Асананс (ад франц. assonance — сугучнасць) 1. Прадвызначанае пэўнымі мастацкімі задачамі паўтарэнне ў вершаванай мове аднолькавых або падобных галосных гукаў. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F%D1%82%D1%8B%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755964536&do=diff Асацыятыўнасць Асацыятыўнасць у літаратуры – абстрактная (умоўная) вобразнасць, дзе сувязь паміж матэрыяльным і духоўным светам выяўляецца ў нязвыклай форме ( text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964536&do=diff Астрафічны верш Астрафічны верш — верш, напісаны без члянення на асобныя (роўныя ці розныя) строфы, які вызначаецца асаблівай звязанасцю радкоў дзякуючы шматлікім сінтаксічным спалучэнням, перыядам, пераносам і г. д. text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%B1%D1%83%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964408&do=diff Атрыбуцыя Атрыбуцыя (ад лац. attributio — прыпісванне) — адна з галін тэксталогіі — вызначэнне, устанаўленне аўтарства літаратурнага твора, які бытуе вусна або надрукаваны text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F?rev=1755964408&do=diff Аўтабіяграфія Аўтабіяграфія (ад грэч. autos — сам, bios — жыццё, qrapho — пішу) — апісанне свайго жыцця. У мастацкай літаратуры аўтабіяграфія мае важнае значэнне для разумення творчасці пісьменніка, таму што ў ёй часта выяўляюцца ўнутраныя матывы творчага працэсу, выказваюцца меркаванні пра ўласныя творы, даюцца ацэнкі падзей, што паслужылі штуршком да іх напісання, і г. д.… text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1738380652&do=diff Аўталогія Аўталогія (ад гр. autos - сам і logos - слова) — выкарыстанне ў тэксце (творы) слоў і выразаў у іх прамых, не пераносных значэннях. Аўталагічны стыль — стварэнне мастацкага твора (тэксту) моўнымі сродкамі ў прамым значэнні слоў, сказаў і выказванняў, гэта значыць пры дапамозе аўталогіі… text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D1%80?rev=1755964408&do=diff Аўтар Аўтар (лац. auctor — віноўнік, заснавальнік) — пісьменнік, стваральнік арыгінальнага твора: верша, паэмы, апавядання, рамана, п'есы і гэтак далей (гл. text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0?rev=1755964408&do=diff Аўтарскае права Аўтарскае права — прадугледжанае законам права, звязанае са стварэннем і выкарыстаннем твораў, маральным і матэрыяльным стымуляваннем іх аўтараў. Аўтарскае права, у прыватнасці, гарантуе маёмасныя правы пісьменніка — матэрыяльнае ўзнагароджанне ( text/html 2025-08-23T15:53:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%B3%D0%BB%D1%83%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%B0?rev=1755964408&do=diff Аўтарская глухата Аўтарская глухата - не заўважаныя аўтарам стылёвыя або сэнсавыя недакладнасці ў тым ці іншым творы мастацкай літаратуры. Такія памылкі могуць узнікнуць не толькі ў выніку абыякавасці пісьменніка да сэнсу і гучання слова, а выпадкова - у працэсе захопленай, натхнёнай працы, калі развага адступае перад напалам паэтычных эмоцый. Менавіта таму вопытныя пісьменнікі і не здаюць твор адразу ў друк, а даюць яму магчымасць… text/html 2025-08-23T14:05:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0?rev=1755957937&do=diff Аўтарская мова Аўтарская мова, або мова аўтара — апісанне розных з’яў, падзей жыцця, характарыстыка герояў ад імя аўтара ў адрозненне ад мовы персанажаў, калі героі твора «самі» выказваюць свае думкі, перажыванні, свае адносіны да розных з’яў жыцця ці іншых людзей. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964409&do=diff Аўтарызацыя Аўтарызацыя - аўтарскі прагляд і ўхваленне (шляхам спецыяльнага запісу і подпісу) тэкста літаратурнага твора перад канчатковай здачай яго ў набор. Практычна аўтарызацыя ажыццяўляецца падчас вычыткі аўтарам карэктуры (ад лац. correctura — выпраўленне, паляпшэнне) — адбітку з друкарскага набору, спецыяльна прызначанага для выпраўлення друкарскіх памылак. Аўтарызаваны тэкст па сваёй важкасці прыраўноўваецца да аўтографа. Асаблівае значэнне аўтарызацыя набывае пры перакладзе твора на ін… text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84?rev=1755964409&do=diff Аўтограф Аўтограф (ад гр. autos — сам і grapho - пішу) — 1. Уласнаручны аўтарскі рукапісны або зацверджаны аўтарам машынапісны тэкст літаратурнага твора. Аўтограф - асноўная крыніца для ўстанаўлення аўтэнтычнага тэксту твора, гісторыі яго напісання (гл. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%BC?rev=1755964536&do=diff Афарызм Афарызм (гр. aphorismos - выказванне) - выслоўе, у якім у трапнай, лаканічнай форме выказана значная і арыгінальная думка. Найбольш удалыя афарызмы становяцца агульнавядомымі і могуць перайсці ў фальклор, зрабіцца text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B0%D1%8D%D0%B4?rev=1738380652&do=diff Аэд Аэд (ад грэч. aoidos — пясняр) — вандроўны пясняр-імправізатар у старажытнай Грэцыі. Выконваў свае творы (эпічныя гераічныя песні) пад акампанемент ліры або іншага музычнага інструмента. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%BD%D1%96%D0%BA%D1%96?rev=1755964409&do=diff Багагласнікі Багагласнікі – уніяцкія і праваслаўныя зборнікі песнапенняў рэлігійнага зместу, якія ўжываліся ў ХVІ-ХІХ стст. як у рукапісах, так і ў кнігах. Па іх спявалі ў час богаслужэння, хрэснага ходу і дома на святы. Гэта былі лацінскія гімны, польскія кантычкі, календы, гейналы, пастаралькі, беларускія і ўкраінскія духоўныя псальмы і… text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Байка Байка - невялікі, звычайна вершаваны, алегарычны твор павучальна-гумарыстычнага ці сатырычнага характару. Жыццё чалавека адлюстроўвае ў вобразах жывёл, раслін, рэчаў або зводзіць да ўмоўных адносін. Іншасказальнасць байкі заўсёды шматзначная. Гэтым, дарэчы, яна адрозніваецца ад… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Балада Балада (франц. ballade, ад праванс. balada - танцавальная песня) - драматычна напружаны, сюжэтны ліра-эпічны верш казачна-фантастычнага, легендарна-гістарычнага ці гераічнага зместу. Існуюць два віды балады - народныя і літаратурныя. Народныя балады - больш раннія на часе ўзнікнення. У аснове іх - незвычайныя, нярэдка трагічныя падзеі ў асабістым ці сямейным жыцці чалавека, гераічныя моманты ў жыцці грамадства, пэўнага сацыяльнага асяроддзя. У беларускай фалькларыстыцы вылучаюцца наступн… text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%B0?rev=1755964409&do=diff Баркарола Баркарола (ад іт. barca – човен) – лірычная песня пераважна летуценнага характару з плаўнай мелодыяй, якую складалі і выконвалі венецыянскія лодачнікі-гандальеры. На аснове яе ўтварыўся і адпаведны паэтычны жанр фальклорнага ўзору з выразнымі прыкметамі text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B0?rev=1755964409&do=diff Барока Барока (ад італ. barocco, літаральна незвычайны, дзіўны; ёсць і іншыя этымалагічныя версіі-трактоўкі дадзенага слова-тэрміна) – адзін з вядучых стыляў у еўрапейскім мастацтве, які развіваўся надзвычай нераўнамерна і несінхронна з сярэдзіны ХVІ ст. (Іспанія, Італія) да 80-х гг. ХVІІІ ст. (Венгрыя, славянскія краіны). Барока ахапіла ўсе віды мастацтва, наклала адбітак на асаблівасці навуковай і філасофскай думкі, на розныя бакі культурнага жыцця і побыту. Наогул, можна з поўнай падставай (… text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%B0?rev=1755965025&do=diff Батлейка Батлейка (ад назвы біблейскага горада Віфлеема — польск. Betleem) — перасоўны лялечны тэатр у Беларусі (XVI — пачатак XX ст.). Сцэнай служыла пераносная скрынка ў форме доміка або царквы з двух паверхаў, ярусаў. У верхнім ярусе паказваліся прадстаўленні рэлігійнага зместу («… text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D1%82?rev=1755957791&do=diff Бейт Бейт — двухрадковая страфа ў паэзіі народаў Усходу. Часта выкарыстоўваецца як манастрафа, але ўжываецца і як частка іншых страфічных форм (у рубаі, газэлі, касыдзе). text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964409&do=diff Белетрыстыка Белетрыстыка (ад франц. belles-lettres — прыгожая славеснасць) — мастацкая, галоўным чынам празаічная літаратура. У больш вузкім значэнні слова — лёгкая, займальная проза ў адрозненне ад сур’ёзнай літаратуры. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964876&do=diff Белы верш Белы верш (франц. versblanc — белы верш) — нерыфмаваны верш у сілабічнай, сілаба-танічнай і танічнай сістэмах вершавання. У адносінах да антычнага, а таксама старарускага народнага верша назва гэта не ўжываецца, паколькі для іх рыфмаваны верш, як і для text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%96%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%8F?rev=1755965025&do=diff Біблія Біблія (ад гр. biblia - кнігі) — кананізаваны царквою ў якасці Святога пісання збор тэкстаў старажытнаяўрэйскай і раннехрысціянскай літаратуры. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%96%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F?rev=1755964409&do=diff Бібліяграфія Бібліяграфія (ад гр. biblia - кнігі і grapho - пішу) - дапаможная галіна літаратуразнаўства, якая займаецца рэгістрацыяй, апісаннем (паводле пэўных правіл) і прапагандай у пэўным грамадскім асяроддзі літаратурных твораў і літаратуразнаўчых прац. text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%96%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%8F%D1%82%D1%8D%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755965025&do=diff Бібліятэказнаўства Бібліятэказнаўства — (ад гр. biblia - кнігі і theke – сховішча) — навука, якая даследуе правілы збору, сістэматызацыі, зберажэння і прапаганды твораў друку (кніг, часопісаў, газет і г. д.). text/html 2025-08-23T15:40:15+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%96%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%8F%D1%84%D1%96%D0%BB?rev=1755963615&do=diff Бібліяфіл Бібліяфіл (ад гр. biblia — кнігі і philia — любоў) — чалавек, апантаны любоўю да кніг, іх збіраннем і вывучэннем. Звычайна бібліяфіл ведае сапраўдную вартасць той ці іншай кнігі, збірае найбольш каштоўныя з іх, у тым ліку рэдкія, дае магчымасць пазнаёміцца са сваім кнігазборам іншым чытачам. Такія былі князі Радзівілы, графы Храптовічы, краязнавец і літаратар… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Біяграфістыка Біяграфістыка - дапаможная галіна літаратуразнаўства, галоўная задача якой - стварэнне як мага больш поўных, навукова дакладных і грунтоўных text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F?rev=1755964536&do=diff Біяграфія Біяграфія (ад грэч. bios — жыццё, grapho — пішу) — апісанне жыцця. У гісторыі літаратуры — апісанне жыцця пісьменніка, якое ўключае асноўныя даты, перыяды яго жыцця і творчай дзейнасці. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%85%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD?rev=1755964536&do=diff Брахікалан Брахікалан (ад грэч. brachys — кароткі і kolon — радок) — верш (частка верша), напісаны кароткімі — у адзін склад ці адну стапу — радкамі. Гэта стварае надзвычай адметны рытмічны малюнак. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964409&do=diff Брашура Брашура (ад фр. brochure, ад brocher — сшываць) — неперыядычнае кніжнае выданне аб'ёмам звыш чатырох, але не больш сарака васьмі старонак. Як правіла, выпускаецца ў мяккай папяровай вокладцы. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%83%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964409&do=diff Букалічная паэзія Букалічная паэзія, або буколіка (ад грэч. boukolos — пастух), — жанр антычнай паэзіі, якая апявала жыццё вясковых жыхароў (пастухоў, рыбакоў, аратых), паказваючы яго вольным, бестурботным. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B0?rev=1755964409&do=diff Бурлеска Бурлеска (франц. burlesque, ад італьянск. burlesco, літаральна жартоўны, ад burla - жарт) - жанр сатырычнай паэзіі, заснаваны на несупадзенні сутнасці і формы выказвання. З аднаго боку, пра высокае, узвышанае гаворыцца наўмысна будзённа, падчас нават груба, вульгарна; з другога боку, самыя будзённыя з'явы, рэчы апісваюцца высокім стылем, з патэтыкай, пафасам. Такія травестыйныя паэмы… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8D?rev=1755964536&do=diff Бурымэ Бурымэ (ад франц. bouts — заканчэнні і rіmes — рыфмаваныя) — верш, напісаны на загадзя вядомыя рыфмы. Бурымэ узнікла ў Францыі ў першай палове XVІІ ст. як чыста літаратурная забава. Часам нават аб’яўляліся спецыяльныя конкурсы на напісанне вершаў на зададзеныя рыфмы. Так, А. Дзюма правёў у Францыі спаборніцтва на лепшае бурымэ і апублікаваў у 1864 г. кнігу, у якую ўвайшлі вершы 350 удзельнікаў спаборніцтва. У 1914 г. падобны конкурс арганізаваў пецярбургскі часопіс «Весна».… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%83%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Буфанада Буфанада (ад італ. buffonata — штукарства) — грубы камізм у сцэнічным прадстаўленні. Звычайна сустракаецца ў такіх камедыйных жанрах, як text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B0?rev=1755964409&do=diff Быліна Быліна - адзін з эпічных жанраў. Узніклі быліны у Старажытнай Русі, шырока бытавалі на працягу ХІ-XVI стагоддзяў, але запісвацца пачалі толькі з XVII ст. У былінах, якія выконваліся text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Быліца Быліца - жанравая разнавіднасць вершаванага апавядання, у аснову якога пакладзены расказ пра нейкі цікавы жыццёвы выпадак. Так, text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B1%D1%8F%D0%B7%D0%B7%D0%BB%D1%83%D1%87%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755964409&do=diff Бяззлучнікавасць Бяззлучнікавасць (асіндэтон) (ад грэч. asyndeton — нязвязанае) — стылістычны прыём, сутнасць якога заключаецца ў неўжыванні злучнікаў паміж граматычна аднароднымі словамі і сказамі. Гэта надае выказванню сцісласць, дапамагае перадаць хуткую змену з’яў і падзей, ахапіць большую іх колькасць на абмежаванай плошчы вершаванага твора. Напрыклад:… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D1%8D%D0%B2%D1%96%D0%BB%D1%8C?rev=1755964536&do=diff Вадэвіль Вадэвіль (франц. vaudeville) — жанр драматычных твораў, лёгкая камедыя з займальнай інтрыгай у аснове сюжэта; дзеянне суправаджаецца музыкай, спяваннем куплетаў, танцамі. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%8F-%D0%BF%D0%B5%D1%81%D0%BD%D1%96?rev=1755964536&do=diff Вайсковыя песні Вайсковыя песні — жанравая разнавіднасць песні, тэматычна звязаная з вайсковым жыццём. Калісьці ў беларускім фальклоры шырока бытавалі казацкія, рэкруцкія, жаўнерскія песні, у якіх выяўляліся розныя настроі казакоў, рэкрутаў, салдат, звязаныя з воінскай службай, тугой па роднай хаце і каханай дзяўчыне, змаганнем з ворагамі і г. д. Пазней узніклі аўтарскія вайсковыя песні, разлічаныя на спяванне ў вайсковых шыхтах, на прывале, у канцэрце салдацкай самадзейнасці і інш.… text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D0%BF%D0%B5%D1%81%D0%BD%D1%96?rev=1755964409&do=diff Валачобныя песні Валачобныя песні (ад бел. валачыцца) — жанравая разнавіднасць беларускай каляндарна-абрадавай паэзіі (гл.: абрадавая паэзія); велічальныя песні, якія спяваюць у першую ноч Вялікадня (Уваскрэсення Хрыстова) text/html 2025-08-23T14:05:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%BC?rev=1755957935&do=diff Варварызм Варварызм (ад лац. barbarus — чужаземны) — слова ці словазлучэнне, якое запазычана з чужой мовы і пакуль што ўспрымаецца як іншамоўнае. Да варварызмаў адносяцца таксама моўныя звароты, створаныя на ўзор адпаведных зваротаў пэўнай мовы. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B0%D1%81%D1%8C%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964876&do=diff Васьмірадковік Васьмірадковік — верш з васьмі вершарадоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. Рыфмоўка васьмірадковіка можа быць такой жа разнастайнай, як і рыфмоўка васьмірадковай text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B0%D1%81%D1%8C%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5-%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%8D%D1%82?rev=1755964536&do=diff Васьмірадкоўе (актэт) Васьмірадкоўе, або актэт (ад лац. octo — восем), — страфа, якая складаецца з васьмі вершарадоў, спалучаных адной, дзвюма, трыма ці чатырма рыфмамі. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B1%D1%80?rev=1755964409&do=diff Верлібр Глядзіце артыкул Свабодны верш (верлібр) Падобныя старонкі * Свабодны верш (верлібр) text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%96%D1%84%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964409&do=diff Версіфікацыя Версіфікацыя (ад лац. versus — верш i facio — раблю) — майстэрства вершаскладання ў адпаведнасці з прынятымі правіламі, якімі кіруецца пэўная text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%8D%D1%82?rev=1755964536&do=diff Версэт Версэт (франц. verset) — напісаны прозай невялікі лірычны твор, які сваёй вобразнасцю, павышанай эмацыянальнасцю і своеасаблівай рытмічнасцю набліжаецца да паэзіі. Версэт — гэта, па сутнасці, твор, паэтычны па змесце і празаічны па форме выяўлення гэтага зместу. У ім няма вершаванага рытму,… text/html 2025-08-23T14:03:10+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755957790&do=diff Верш Верш (ад лац. versus — верш) — невялікі літаратурна-мастацкі твор, напісаны вершаванай рытмічнай мовай. Верш — асноўная форма, асноўны від твораў паэзіі, галоўным чынам text/html 2025-08-23T14:03:10+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0?rev=1755957790&do=diff Вершаваная мова Вершаваная мова — размераная, рытмічна арганізаваная мова, інтанацыйна (а на пісьме — і графічна) падзеленая на супастаўляльныя паралельныя рады — вершаваныя радкі (у супрацьлегласць празаічнай мове). Рытмічнасць, якая засноўваецца на гукавой упарадкаванасці, надае вершаванай мове эмацыянальнасць і экспрэсіўнасць.… text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964409&do=diff Вершаванне (вершаскладанне) Вершаванне, або вершаскладанне - сістэма арганізацыі вершаванай мовы, у аснове якой - паўтарэнне пэўнага рытмастваральнага кампанента (вышыні гуку - у кітайскай паэзіі, працягласці вымаўлення галоснага - у антычнай, націскных або ненаціскных галосных - у сілабіка-тоніцы і гэтак далей). Мерай жа рытмічнай арганізацыі вершаванай мовы звычайна з'яўляецца вершаваны радок.… text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D1%8B?rev=1755964409&do=diff Вершаваныя жанры Вершаваныя жанры - своеасаблівыя жанравыя ўтварэнні, на якія падзяляецца верш, як від лірыкі. Так, паэты звяртаюцца да text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Вершазнаўства Вершазнаўства - раздзел паэтыкі, што вывучае верш як пэўную эстэтычную сістэму, яго гісторыю і тэорыю. Раздзеламі вершазнаўства як навукі пра верш з'яўляецца text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B7?rev=1755964409&do=diff Вершаказ Вершаказ — напісаная ў форме версэта паэтычная медытацыя, у аснове якой — роздум пра сутнасць нейкай рэчы, прадмета, з’явы. Галоўны мастацкі сродак, што арганізуе вершаказ, — паэтычная этымалогія. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%96%D0%B4-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Від верша Від верша - устойлівы тып паэтычнай структуры вершаванага твора, у аснове якой — нейкая адна фармальная прыкмета або спалучэнне іх. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8D%D0%BB%D1%8C?rev=1755964536&do=diff Віланэль Віланэля (віланэль) (італ. vіllanella, ад лац. vіllanus — сялянскі, вясковы), — лірычны верш, які складаецца звычайна з шасці тэрцэтаў, цесна звязаных паўтарэннем асобных радкоў і скразной рыфмай. Сярэднія радкі ўсіх трохрадкоўяў віланэлі рыфмуюцца паміж сабой. Пачатковы і заключны радкі першага трохрадкоўя (дарэчы, таксама звязаныя… text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8D?rev=1755964409&do=diff Віралэ Віралэ (франц. vіrelaі, ад vіrer — кружыцца) — дзевяцірадковы верш, які складаецца з трох трохрадкоўяў з рыфмоўкай аБааБааБа. Сярэднія радкі трохрадкоўяў кароткія. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7-%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0-%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%8F?rev=1755964876&do=diff Вобраз лірычнага героя Вобраз лірычнага героя (герой лірычны, лірычнае «я») - умоўны тэрмін, якім абазначаюць вобраз, што ўзнікае ў свядомасці чытача ў выніку знаёмства з лірычнай творчасцю таго ці іншага паэта. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B?rev=1755964409&do=diff Вобраз літаратурны Вобраз літаратурны - асобы спосаб эстэтычнага адлюстравання рэчаіснасці ў канкрэтнай, індывідуальна-пачуццёвай форме з дапамогай маўлення. text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C-%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F?rev=1755964409&do=diff Вольнасць паэтычная Вольнасць паэтычная - наўмыснае або міжвольнае адступленне ад агульнапрынятых моўных норм у вершаваных творах дзеля захавання ў іх метрычнага малюнка ці рыфмы. Гэта могуць быць неўласцівыя для літаратурнай мовы словы, націскі, слоўныя скарачэнні і гэтак далей.… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964536&do=diff Вольны верш Вольны верш - від рыфмаванага сілаба-танічнага верша, у якім у адвольнай паслядоўнасці спалучаюцца радкі з рознай колькасцю стопаў. Не датрымліваецца страфічнай будовы. Амаль не прыбягае да сінтаксічных пераносаў: фраза ўкладваецца ў вершаваны радок, text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%8C%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%8F-%D0%BF%D0%B5%D1%81%D0%BD%D1%96?rev=1755964409&do=diff Восеньскія песні Восеньскія песні — жанравая разнавіднасць беларускай каляндарна-абрадавай лірыкі (гл.: абрадавая паэзія); песні, што суправаджаюць восеньскую працу селяніна, пачынаючы з асенняга жніва (другая палавіна жніўня) і да піліпаўкі (канец лістапада). У іх паэтызуецца чалавек працы і сама праца (жніво ярыны, копка бульбы, уборка лёну, нарыхтоўка грыбоў, ягад, арэхаў і г. д.), апяваецца восеньская прырода, выяўляюцца жаночыя і дзявочыя перажыванні, звязаныя з цяперашнім ці будучым замуж… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%BC?rev=1755964536&do=diff Вульгарызм Вульгарызм (ад лац. vulgaris — простанародны) — грубае, лаянкавае слова ці выраз, якія ўжываюцца ў размове, тэкстах СМІ, мастацкай літаратуры, text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B0?rev=1755964409&do=diff Выдавецкая справа Выдавецкая справа - культурная і вытворчая дзейнасць, звязаная з падрыхтоўкай да друку, выпускам і распаўсюджваннем розных выданняў. text/html 2025-02-01T03:30:48+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%86%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1738380648&do=diff Выдавецтва Выдавецтва - установа, якая займаецца падрыхтоўкай да друку асобных і перыядычных выданняў. У выдавецтве працуюць кваліфікаваныя спецыялісты, што праводзяць, у прыватнасці, рэдагаванне прапанаваных да друку матэрыялаў (літаратурная і граматычная праўка рукапісаў, падрыхтоўка іх да здачы ў набор) і карэктуру (вычытка рукапісных і наборных тэкстаў, выпраўленне памылак).… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964536&do=diff Выданне Выданне - адзінка друкаванай прадукцыі, мэта і вынік выдавецкай справы. Перыядычныя выданні (або прэса) — гэта найперш газеты і text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%B5%D0%BB-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%BA%D1%96?rev=1755964536&do=diff Вымысел мастацкі Вымысел мастацкі — працэс і вынік творчай уявы пісьменніка ў часе напісання ім мастацкага твора. Яшчэ старажытнагрэчаскі філосаф Арыстоцель падкрэсліваў, што мастак не капіруе факты жыцця, гаворыць text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D1%96?rev=1755964409&do=diff Выслоўі Выслоўі — лаканічныя трапныя і дасціпныя ўстойлівыя народныя выразы, часта гумарыстычнага характару, што ўжываюцца ў розных выпадках на працы і ў час адпачынку. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D0%BE%D0%BA-%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%9E?rev=1755964536&do=diff Вянок санетаў Вянок санетаў — вершаваны твор з пятнаццаці санетаў. Своеасаблівасць яго ў тым, што паўтарэннем асобных радкоў усе чатырнаццаць санетаў звязаны паміж сабой, а таксама з text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%8F%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D0%BF%D0%B5%D1%81%D0%BD%D1%96?rev=1755964409&do=diff Вясельныя песні Вясельныя песні — жанравая разнавіднасць сямейна-абрадавай лірыкі (гл.: абрадавая паэзія); народныя песні, якія выконваюцца ў час багатага і працяглага беларускага вясельнага абраду: заручын, замовін, пячэння караваю, ад’езду маладога да маладой, апранання маладой, вянчання, вясельнага застолля ў маладой і ў маладога, пярэзваў. Вясельныя песні адрасуюцца да самых розных удзельнікаў вясельнага ігрышча (маладой, маладога, іх бацькоў, сваякоў, дружкоў і інш.). У іх у гіпербалізаван… text/html 2025-08-23T15:53:29+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B2%D1%8F%D1%81%D0%BD%D1%8F%D0%BD%D0%BA%D1%96?rev=1755964409&do=diff Вяснянкі Вяснянкі — жанравая разнавіднасць каляндарна-абрадавай лірыкі (гл.: абрадавая паэзія); народныя песні, якія спяваюць ранняй вясной (пачынаючы з 1 сакавіка) у час гукання вясны,«адмыкаючы» вясну і «замыкаючы» зіму. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D0%B0%D0%B2%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Гавэнда Гавэнда ( ад поль. gawąda ад gawędzić – балбатаць, размаўляць) – невялікі эпічны празаічны ці паэтычны жанр у польскай літаратуры эпохі text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D1%8D%D0%BB%D1%8C?rev=1755964410&do=diff Газэль Газэль — адзін з відаў верша ў народаў Сярэдняй Азіі, Блізкага Усходу, Індыі і Пакістана. У газэлі манарыфмай (часта з рэдыфам) спалучаецца, як правіла, не менш трох, але не больш дванаццаці text/html 2025-02-01T03:30:48+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%8D%D0%BD%D0%BD%D1%96?rev=1738380648&do=diff Галашэнні Галашэнні – жанр сямейна-абрадавай паэзіі, від лірыка-драматычнай песенна-рэчытатыўнай імправізацыі, якая выконвалася ў сувязі са смерцю блізкага чалавека або іншымі трагічнымі падзеямі ў сям'і альбо ў гаспадарцы. Галашэнні, ужываліся ў побыце ўсіх народаў свету, асабліва пры развітанні-пахаванні. Чалавека адпявалі за ягоныя зямныя ўчынкі (часамі даруючы і іхнія грахі), а таксама жадалі яму шчаслівага жыцця на «тым» свеце.… text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%80?rev=1755964410&do=diff Ганарар Ганарар (ад лац. honorarium – узнагароджанне за паслугі) – узнагароджанне, што выплачваецца аўтару або яго нашчадкам за выкарыстанне твора літаратуры, навукі, мастацтва ці журналістыкі, на які распаўсюджваецца text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D0%B0%D1%88%D0%BC%D0%B0?rev=1755964410&do=diff Гашма Гашма — верш у цюркскай паэзіі, што складаецца звычайна з пяці чатырохрадковых строфаў, у першай з якіх рыфмоўка (або рэдыф) перакрыжаваная, у астатніх — тры першыя радкі рыфмуюцца паміж сабой, а чацвёртыя звязаны рыфмай з апошнім радком першага text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80?rev=1755964536&do=diff Гекзаметр Гекзаметр (грэч. hexаmetros — шасцімернік, ад hex — шэсць і metron — мера) — вершаваны памер антычнай (метрычнай) сістэмы вершавання, шасцістопны дактыль з усечанай на адзін склад шостай стапой. Ва ўсіх стопах, акрамя пятай, дактылі маглі замяняцца text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%BD?rev=1755964536&do=diff Гімн Гімн (ад гр. humnos - урачыстая песня) — урачыстая песня ў гонар якога-небудзь героя, выдатнай падзеі або дзяржавы. Для гімна характэрны ўзвышанасць і эмацыянальнасць стылю, урачыстасць лексікі, наяўнасць шматлікіх паўтораў, рытмічных фігур і гэтак далей. text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%96%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0?rev=1755964410&do=diff Гіпербала Гіпербала (грэч. hyperbolé – перабольшванне) – рэзкае перабольшванне якіх-небудзь уласцівасцей чалавека, прадмета ці з’явы з мэтай звярнуць на гэтыя ўласцівасці ўвагу. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%96%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%84a?rev=1755964536&do=diff Гіперстрафa Гіперстрафa — страфічная канструкцыя, якая складаецца з сямнаццаці і больш вершарадоў і паўтараецца ў творы не менш, чым двойчы. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D1%8B?rev=1755964536&do=diff Гістарызмы Гістарызмы – словы, якія абазначаюць прадметы, з'явы і паняцці, што з цягам часу выйшлі з ужытку («аршын», «грыўня», «дзіда», «камбед», «лікбез», «нарком», «нэп» і інш.). У адрозненне ад text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Гістарычная літаратура Гістарычная літаратура — сукупнасць літаратурных твораў розных відаў і жанраў, прысвечаных пэўным гістарычным падзеям ці асобам. text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F?rev=1755964410&do=diff Гістарыяграфія Гістарыяграфія - дапаможная галіна літаратуразнаўства, якая даследуе ступень вывучанасці асобных пытанняў гісторыі і text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9?rev=1755957791&do=diff Гласарый Гласарый (лац. glossarium – слоўнік, зборнік слоў, якія патрабуюць тлумачэння) – у мінулым – слоўнік рэдкаўжывальных, незразумелых слоў (глос text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%B0?rev=1755964410&do=diff Глоса Глоса (ад грэч. glossa — цяжкае, рэдкае слова) — своеасаблівы від верша, напісанага дзесяцірадкоўямі. Глоса заўсёды пачынаецца з эпіграфа (часцей за ўсё чатырохрадковага). У дэцымах развіваецца і паглыбляецца думка, закладзеная ў эпіграфе. Колькасць дзесяцірадкоўяў глосы непасрэдна залежыць ад колькасці радкоў эпіграфа: імі паслядоўна заканчваецца кожная з дэцым.… text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964536&do=diff Градацыя Градацыя (ад лац. gradatio — паступовае павышэнне, узмацненне) — стылістычная фігура, якая заключаецца ў тым, што ў вершаваных радках групуюцца словы ці выразы з нарастаннем ( text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Грамадзянская лірыка У грамадзянскай лірыцы выяўляюцца актуальныя, грамадска значныя праблемы часу (палітычныя, сацыяльныя, нацыянальныя). text/html 2025-02-01T03:30:48+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0?rev=1738380648&do=diff Грамата Грамата – від справаводных дакументаў X-XVII стст. у усходніх славян. Да XIV-XV стст. пісаліся на бяросце, дошках, пергаменце, пасля – на паперы. Здаўна граматы мелі самы розны характар – дагаворны, дарчы, духоўны, ахоўны, купчы, укладны, устаўны і інш. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8D%D1%81%D0%BA?rev=1755964536&do=diff Гратэск Гратэск (франц. grotesque - незвычайны, смешны, ад італ. grotta - грот) - паэтычны троп, а таксама мастацкі прыём адлюстравання рэчаіснасці, які парушае сапраўдныя формы і памеры рэчаў і прадметаў, спалучае рэальнае з фантастычным, трагічнае са смешным, наўмысна перабольшвае ці змяншае з'явы рэчаіснасці.… text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0?rev=1755964410&do=diff Графічная форма Графічная форма (ад гр. grapho - пішу, малюю) -размяшчэнне літаратурнага тэкста на паперы пры запісе ці друкаванні дзеля аблягчэння і паглыблення яго зрокавага ўспрымання, лепшага спасціжэння сэнсу. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%83%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964536&do=diff Гукаперайманне Гукаперайманне - імітацыя з дапамогаю гукаў пэўнай мовы тых ці іншых гукаў рэчаіснасці. Інструментоўка на асобныя (перш за ўсё зычныя) гукі дапамагае асацыятыўна ўзнавіць то грукат грому ( text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%83%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D1%96%D1%81-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B?rev=1755964536&do=diff Гукапіс літаратурны Гукапіс літаратурны, або фоніка (ад гр. fonikos - той, што гучыць) - гукавая арганізацыя літаратурнай мовы, якая ўзмацняе сэнсавую выразнасць і мілагучнасць мастацкага твора. text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D1%80?rev=1755964536&do=diff Гумар Гумар (ад англ. humour — гумар, нораў, настрой, схільнасць) — адна з галоўных праяў (побач з сатырай) камічнага ў літаратуры. У адрозненне ад text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%8D%D1%81%D0%BA%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Гумарэска Гумарэска (ням. humoreske, ад англ. humour — гумар) — невялікае апавяданне (навела, абразок), у якім мякка, але дасціпна высмейваюцца створаныя ўявай пісьменніка з'явы, падзеі, асобы. У аснове гумарэскі — нейкі выпадак, здарэнне. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%83%D1%81%D0%BB%D1%8F%D1%80?rev=1755964876&do=diff Гусляр Гусляр — народны музыка і пясняр, які спяваў свае песні пад гуслі. Яркі вобраз гусляра намаляваў Янка Купала ў паэме «Курган». Падобныя старонкі text/html 2025-08-23T14:03:12+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B3%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0?rev=1755957792&do=diff Гутарка Гутарка - адзін з жанраў фальклорнай і аўтарскай ананімнай беларускай літаратуры ХІХ ст.; маналог або дыялог (часцей вершаваны), у якім у форме непаспешлівай, доказнай гаворкі асвятляліся вострыя сацыяльна-палітычныя (зямля, воля, адмена прыгоннага права) і маральныя (праўда і крыўда, п'янства) праблемы.… text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1738380652&do=diff Дадаізм Дадаізм (ад франц. dada – конік, драўляная палачка, у пераносным сэнсе – нешта няскладнае, дзіцячы лепет) узнік у Швейцарыі ў 1916 г. і ўвайшоў у гісторыю культуры, літаратуры і мастацтва як адна з самых разбуральных плыней. Яго стваральнікамі сталі ў асноўным маладыя пісьменнікі, мастакі, якія збеглі са сваіх ваюючых краін у нейтральную Швейцарыю. Менавіта тут, у Цюрыху, і была заснавана літаратурная група «Дада», у якую ўвайшлі немцы Х. Баль, Р. Хюльзенбек, Г. Арп і інш. Кіраўніком гр… text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0?rev=1755964410&do=diff Дайна Дайна — літоўская і латышская народная песня. Літоўскія дайны — накшталт беларускіх лірычных песень розных жанраў каляндарна-абрадавага і сямейна-абрадавага цыклаў (гл.: text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8C?rev=1755964410&do=diff Дактыль Дактыль (ад грэч. dаktylos — палец; мера даўжыні) — 1. Адзін з метраў антычнай і сілаба-танічнай сістэм вершавання, заснаваны на чаргаванні ў вершаваных радках дактылічных стопаў; схема гэтага метра наступная: |— — |— — |— — text/html 2025-08-23T15:55:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964536&do=diff Дакументальна-мастацкая літаратура Дакументальна-мастацкая літаратура — сукупнасць літаратурных твораў розных відаў і жанраў, якія заснаваны на рэальных падзеях, з'явах, жыцці канкрэтных людзей. Сюды адносяцца даўнія летапісы, хронікі, text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%86%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5?rev=1755964537&do=diff Дванаццацірадкоўе Дванаццацірадкоўе — страфа, якая складаецца з дванаццаці вершарадоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. Ужываецца даволі рэдка. text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B2%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%BC?rev=1755957936&do=diff Двурым Двурым — верш, усе радкі якога спалучаны дзвюма рыфмамі. Вось, для прыкладу, гумарыстычны двурым «Размова ў адным замежным рэстаране» Ніла Гілевіча: text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B2%D1%83%D1%85%D0%BC%D0%BE%D1%9E%D0%B5?rev=1755964537&do=diff Двухмоўе Двухмоўе - выкарыстанне пісьменнікам у сваёй творчасці двух, звычайна роднасных, моў. Наяўнасць двухмоўя ў літаратуры прадвызначаецца не толькі ступенню аўтарскага валодання мовамі, але і здольнасцю чытача ўспрымаць гэтыя мовы - чытацкім двухмоўем (білінгвізмам). У беларускай літаратуры XIX стагоддзя існавала цэлая кагорта так званых беларуска-польскіх пісьменнікаў, якія свае творы пісалі на польскай і беларускай мовах (… text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B2%D1%83%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964410&do=diff Двухрадковік Двухрадковік — манастрафічны двухрадковы верш. У паэзіі ўжываецца перш за ўсё ў такіх жанрах, як надпіс, афарызм, эпітафія, эпіграма: Выбіўся з рытму часу — text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B2%D1%83%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5?rev=1755964537&do=diff Двухрадкоўе Двухрадкоўе — найбольш просты від страфы, якая складаецца з двух радкоў, звязаных сумежнай рыфмоўкай ці клаўзацыяй (у белым вершы). Можа ляжаць у аснове манастрафічнага верша ( text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B2%D1%83%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%8F-%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%8B?rev=1755964537&do=diff Двухскладовыя памеры Двухскладовыя памеры — памеры вершаваныя, у аснове якіх — стопы ямба ці харэя. Дзякуючы пірыхіям і спандэям (радзей) валодаюць вялікімі магчымасцямі рытмічнага вар’іравання, намнога большымі, чым text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D1%8F%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5-%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Дзевяцірадкоўе (нона) Дзевяцірадкоўе, або нона (ад лац. nona — дзевятая), — страфа, якая складаецца з дзевяці вершарадоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D1%81%D1%8F%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5-%D0%B4%D1%8D%D1%86%D1%8B%D0%BC%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Дзесяцірадкоўе (дэцыма) Дзесяцірадкоўе, або дэцыма (ад лац. decima— дзесятая), — страфа, якая складаецца з дзесяці вершарадоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B7%D1%91%D0%BD%D0%BD%D1%96%D0%BA?rev=1755964537&do=diff Дзённік Дзённік - разнавіднасць мемуарнай літаратуры; занатоўкі, якія робіць у храналагічнай паслядоўнасці нейкі чалавек пра падзеі ў асабістым і грамадскім жыцці, а таксама думкі і перажыванні, выкліканыя гэтымі падзеямі. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%B7%D1%96%D1%86%D1%8F%D1%87%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Дзіцячая літаратура Дзіцячая літаратура — сукупнасць літаратурных твораў розных відаў і жанраў, разлічаных на ўспрыманне дзяцей малодшага, сярэдняга і старэйшага ўзросту. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA?rev=1755964537&do=diff Дольнік Дольнік — від танічнага верша, своеасаблівая пераходная форма ад сілаба-танічнай да танічнай сістэм вершавання. У дольніку звычайна ўрэгулявана колькасць моцных націскаў ( text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0-%D0%B0%D0%B1%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B4%D1%83?rev=1755964410&do=diff Драма абсурду Драма абсурду (антыдрама) – шэраг твораў у еўрапейскай драматургіі 1950-1960-х гг., на аснове якіх узнік адпаведны тэатр. Як і большасць мадэрнісцкіх з’яў у літаратуры і мастацтве ХХ ст., тэатр абсурду (яго яшчэ імянуюць «тэатрам жарту», «тэатрам парадоксу») склаўся найперш у Францыі. У пачатку 1950-х гг. у Парыжы прайшлі прэм’еры п’ес «Лысая спявачка» (1950) Э. Іанэска і «У чаканні Гадо» (1952) С. Бекета, якія і сталі першымі творамі новага тэатра. Пошукі і эксперыменты Э. Іанэс… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Драма Драма (ад гр. drama - дзеянне) - 1. Род літаратуры, у аснове якога - паказ напружанага, скразнога дзеяння, вырашэнне канфліктнай сітуацыі. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8F?rev=1755964537&do=diff Друкарня Друкарня - прадпрыемства з належнай тэхнікай і спецыялістамі, у якім друкуюцца кнігі і перыядычныя выданні (газеты, часопісы). text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80?rev=1755965025&do=diff Дудар Дудар — народны музыка, які грае на дудзе. У беларускай літаратуры слова «дудар» часта ўвасабляла вобраз народнага паэта. Напрыклад, у text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Дума Дума — украінская народная эпічная песня гістарычнага або сацыяльна-бытавога характару, што выконвалася рэчытатывам пад акампанемент кобзы, бандуры ці ліры. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%BA%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Думка Думка — невялікі лірычны верш элегічнага ці баладнага зместу, у якім выяўляецца глыбокі роздум паэта аб праблемах грамадскага ці асабістага жыцця. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%83%D1%85%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Духоўная лірыка Духоўная лірыка — фальклорныя і аўтарскія вершы і песні на рэлігійную тэматыку. Яшчэ ў перыяд Кіеўскай Русі на Беларусі вандроўныя лірнікі, жабракі-старцы выконвалі text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%83%D1%85%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Духоўная літаратура Духоўная літаратура - сукупнасць літаратурных твораў розных відаў і жанраў, аб'яднаных рэлігійнай тэматыкай. Беларуская літаратура ў яе пісьмовым выглядзе, як і іншыя еўрапейскія, пачалася з духоўнай літаратуры. Эпічную частку яе складалі: пераклады Бібліі і… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Дыдактычная літаратура Дыдактычная літаратура (ад гр. didacticos — павучальны) — літаратурныя творы розных відаў і жанраў, у якіх як асноўныя выступаюць дыдактычныя (навучальныя) і выхаваўчыя мэты. Адрасуецца найперш дзецям і юнацтву, уваходзіць у чытанкі ( text/html 2025-08-23T15:40:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1755963636&do=diff Дылогія Дылогія (ад грэч. di — двойчы i logos — слова) — мастацкі твор, які складаецца з двух самастойных твораў, аб’яднаных аднымі героямі і звязаных сюжэтна (дзеянне другога твора працягвае дзеянне першага). Напрыклад, дылогія text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8B%D0%BF%D1%86%D1%96%D1%85?rev=1755964537&do=diff Дыпціх Дыпціх — твор, які складаецца з двух частак, аб’яднаных адной аўтарскай задумай. Дыпціхі ёсць у Янкі Купалы («Над ніваю ў непагоду», «Зіма»), text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8B%D1%84%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1?rev=1755964410&do=diff Дыфірамб Дыфірамб (грэч. dіthyrambos) — жанр антычнай лірыкі, блізкі да оды ці гімна, урачыстая песня ў гонар багоў, найперш Вакха. Выконваўся звычайна падчас збору вінаграду. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8B%D1%8F%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B%D0%B7%D0%BC?rev=1755964537&do=diff Дыялектызм Дыялектызм (ад грэч. dialektos — гаворка) — слова з якой-небудзь мясцовай гаворкі (Віцебшчыны, Палесся, Маладзечаншчыны і г. д.). У літаратурна-мастацкіх творах дыялектызмы ужываюцца для стварэння мясцовага каларыту, індывідуалізацыі мовы дзейных асоб (герояў, персанажаў).… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8B%D1%8F%D0%BB%D0%BE%D0%B3?rev=1755964537&do=diff Дыялог Дыялог (ад грэч. dіalogos — гутарка, размова паміж двума чалавекамі) — 1. Гутарка паміж двума ці больш персанажамі літаратурнага твора ў форме простай мовы. Выкарыстоўваецца найперш у драматычных творах (яны і пішуцца ў форме дыялога), але сустракаецца ў эпічных (размова персанажаў), лірыка-эпічных (напрыклад, у «Сымоне-музыку» і «Рыбаковай хаце»… text/html 2025-08-23T15:40:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8B%D1%8F%D1%80%D1%8B%D1%83%D1%88?rev=1755963636&do=diff Дыярыуш Дыярыуш – (ад лац. diarium – дзённік) – жанр гістарычна-дакументальнай прозы ў старажытнай беларускай і польскай літаратуры, у якім падзеі грамадска-палітычнага або прыватнага жыцця пададзены ў форме датаваных запісаў. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8B%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B7%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Дыярэза Дыярэза (ад грэч. dіaіrеsіs — раздзеленасць) — у антычным вершаванні замена ў стапе доўгага склада двума кароткімі. У сілаба-танічнай сістэме вершавання гэты тэрмін ужываецца для азначэння такой рытмічнай з’явы, калі дзеля захавання text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8D%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%81?rev=1755964410&do=diff Дэкаданс Дэкаданс (ад франц. dekadence – заняпад) – тэрмін, якім раней было прынята абазначаць «упадніцкія» мастацкія і культурныя з’явы нерэалістычнага характару, якія выявіліся ў заходнееўрапейскай літаратуры апошняй трэці ХІХ ст. Аднак літаратурны дэкаданс, з пункту гледжання сённяшняга… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8D%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F?rev=1755964537&do=diff Дэталь мастацкая Дэталь мастацкая (франц. detaІl — падрабязнасць) — такая падрабязнасць літаратурнага твора, якая з асаблівай сілаю абуджае ўяўленне і творчую думку чытача, нясе значную ідэйна-эмацыянальную і сэнсавую нагрузку. Такімі могуць быць асобныя падрабязнасці пейзажу, партрэта, побыту, маўлення і дзеяння персанажа і гэтак далей. Па словах К. Паустоўскага, мастацкая дэталь… text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B4%D1%8D%D1%82%D1%8D%D0%BA%D1%82%D1%8B%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Дэтэктыўная літаратура Дэтэктыўная літаратура (англ. detective — сышчык, ад лац. detectio — раскрываць) — эпічныя і драматычныя творы, у якіх раскрываецца нейкая таямніца, звязаная са злачынствам. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D1%96?rev=1755964537&do=diff Евангеллі Евангеллі – (ад грэч. euangelion – добрая вестка) – раннехрысціянскія творы, пра жыццё і вучэнне Ісуса Хрыста. Узніклі на мяжы І-ІІ стст. н.э. Аўтарамі Евангелляў лічаць апосталаў або іх вучняў. Евангеллі падзяляюцца на кананічныя – ад Матфея, Марка, Лукі і Іаана (уваходзяць ў Новы Запавет) і апакрыфічныя (гл.… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B?rev=1755964537&do=diff Жанр літаратурны Жанр літаратурны (франц. genre - род, від) - гістарычна акрэслены, адносна ўстойлівы тып мастацкай формы, дзе структура пэўных фармальных прыкмет (архітэктанічных, вобразных, моўных) выяўляе больш-менш канкрэтны мастацкі сэнс. text/html 2025-08-23T15:53:30+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D1%8B-%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B%D1%8F?rev=1755964410&do=diff Жанры класічныя Жанры класічныя — лірычныя вершаваныя жанры, якія ўжываліся ў класічнай (перш за ўсё антычнай) паэзіі і перайшлі пазней у новыя літаратуры розных народаў свету. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964537&do=diff Жарганізм Жарганізм (франц. jargon) — слова ці выраз, якія ўжываюцца ў мове людзей, звязаных паміж сабой аднолькавымі сацыяльнымі, бытавымі ці якімі-небудзь іншымі ўмовамі жыцця і працы. Жарганізмы узнікаюць на аснове пэўнай гаворкі і зразумелыя звычайна невялікай групе людзей.… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%BA%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Завязка Завязка — пачатковы этап развіцця дзеяння ў літаратурным сюжэтным творы. 3авязкаю можа быць падзея або ўчынак героя, якія даюць штуршок далейшаму разгортванню text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Загадка Загадка - фальклорная мініяцюра, якая ў форме адумыславатага пытання падае іншасказальнае, вобразнае апісанне пэўных прадметаў ці з'яў. Іншасказальнасць у загадках звычайна ствараецца з дапамогай розных тропаў: метафар, text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BA?rev=1755964537&do=diff Загаловак Загаловак — назва твора ці яго часткі (раздзела). Загаловак павінен быць сціслым, дакладным, прама або метафарычна выяўляць асноўную тэму ці ідэю твора, указваць на месца дзеяння, вядучага персанажа і гэтак далей ( text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0?rev=1755957791&do=diff Задума Задума (замысел) — самы першы этап у працэсе стварэння мастацкага твора. У задуме узнікае агульная ідэйная накіраванасць будучага твора, намячаюцца яго праблематыка, нярэдка і асноўныя персанажы, сюжэтныя лініі. Але гэтыя першыя намёткі могуць значна разыходзіцца з канчатковым варыянтам твора. Адбываецца гэта таму, што, працуючы над творам,… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Замова Замова - старажытны жанр народнай паэзіі; славесная формула, якой надавалася магічнае значэнне. Замовай імкнуліся паўплываць на розныя стыхійныя сілы прыроды, узаемаадносіны ў грамадстве. Замовы як жанр валодаюць вялікай сілай вобразнай зкспрэсіі, у іх мноства паўтораў, у тым ліку гукавых (рыфма), асобных… text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B7%D0%B0%D1%87%D1%8B%D0%BD?rev=1755964411&do=diff Зачын Зачын — устойлівая слоўная формула ў пачатку твораў вуснай народнай паэзіі. Сустракаецца ў былінах, казках, замовах і г. д. Па ролі ў творы зачын блізкі да text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B7%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964537&do=diff Зваротная метафарызацыя Зваротная метафарызацыя - від тропа, сутнасць якога — ў вяртанні словам ці словазлучэнням іх першаснага, вобразнага значэння. text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%81%D1%82-%D1%96-%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0?rev=1755957936&do=diff Змест і форма Змест і форма - паняцці, якія паказваюць на тое, што выяўляецца ў літаратурным творы і як яно выяўляецца. Ідэйна асэнсаваныя, эстэтычна асвоеныя жыццёвыя з'явы, у тым ліку думкі, пачуцці, праблемы, складаюць змест (або ідэйны змест) твора, характар жа эстэтычнага асваення гэтых з'яў, спосаб выяўлення зместу - форма яго.… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%91%D0%BC%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Ідыёма Ідыёма (грэч. idioma — своеасаблівы выраз) — уласцівае пэўнай мове непадзельнае словазлучэнне, значэнне якога не супадае са значэннем асобных слоў, што складаюць яго (даць лататы, пагрэць рукі, выскаляць зубы, гнуцца ў крук). text/html 2025-08-23T16:13:23+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%B4%D1%8B%D0%BB%D1%96%D1%8F?rev=1755965603&do=diff Ідылія Ідылія (ад грэч. eіdyllіon — малюнак, невялікі паэтычны твор) — жанравая разнавіднасць букалічнай паэзіі; невялікі лірычны твор, у якім падаецца малюнак чароўнай прыроды, што супрацьпастаўляецца цяжкаму чалавечаму жыццю, або малюецца шчаслівае і мірнае жыццё простых людзей на лоне прыроды.… text/html 2025-08-23T15:40:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%B4%D1%8D%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755963637&do=diff Ідэалізацыя Ідэалізацыя (ад франц. іdealisation) — уяўленне або адлюстраванне пэўнай з’явы ў лепшым выглядзе, вылучэнне толькі станоўчых бакоў гэтай з’явы. text/html 2025-08-23T14:03:10+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%B4%D1%8D%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755957790&do=diff Ідэйнасць Ідэйнасць (ад гр. idea - ідэя, першавобраз, ідэал) у літаратуры - выяўленне адносін пісьменніка да грамадскіх жыццёвых з'яў з пункту гледжання пэўных сацыяльна-палітычных ідэалаў. Непасрэдна залежыць ад светапогляду пісьменніка, сувязі яго з жыццём народу, з тым, чым жыве краіна, эпоха, усё чалавецтва.… text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%B4%D1%8D%D1%8F?rev=1755964411&do=diff Ідэя Ідэя (ад гр. idea — ідэя, першавобраз, ідэал) — асноўная думка, увасобленая ў літаратурным творы, ва ўсёй сістэме яго вобразнага ладу. text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8B%D1%8F?rev=1755964411&do=diff Ізаметрыя Ізаметрыя (грэч. іsometrіa — раўнамернасць) — суразмернасць вершавых радкоў, што дазваляе прадказаць іх будучы характар. У розных text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BA%D1%82?rev=1755964411&do=diff Ікт Ікт (ад лац. іctus — націск) — моцнае месца ў вершы, на якое звычайна падае рытмічны націск. Паміж іктам у сілаба-танічным вершы знаходзяцца міжіктавыя інтэрвалы text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BC%D0%BF%D1%80%D1%8D%D1%81%D1%96%D1%8F?rev=1755964537&do=diff Імпрэсія Імпрэсія (ад франц. іmpressіon — уражанне) — невялікі верш ці празаічны абразок, у аснове якога — першаснае, імгненнае, зменлівае ўражанне ад сузірання нейкага прадмета ці з’явы. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BC%D0%BF%D1%80%D1%8D%D1%81%D1%96%D1%8F%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964537&do=diff Імпрэсіянізм Імпрэсіянізм (франц. impression – уражанне) – літаратурная плынь, якая зарадзілася амаль адначасова з сімвалізмам (Н. Кубарава, адзін з аўтараў падручніка «Основы литературоведения / Под. ред. В.П. Мещерякова.– М., 2000», сцвярджае нават, што імпрэсіянізм існаваў у рамках сімвалізму) і першапачаткова найбольш поўна заявіла аб сабе не ў літаратуры, а ў жывапісе. Менавіта па гэтай прычыне Е. Лявонава зазначае, што «існаванне імпрэсіянізму як метаду прызнана ўсімі даследчыкамі літарат… text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B%D0%B2%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Інвектыва Інвектыва (ад лац. іnvehor — накідвацца, нападаць) — твор, часцей вершаваны, у якім востра і адкрыта асуджаецца нейкая рэальная асоба ці грамадская з’ява. text/html 2025-08-23T15:40:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D1%96%D1%8F?rev=1755963637&do=diff Інверсія Інверсія (ад лац. inversio — перастаноўка) — адна з сінтаксічных фігур паэтычнай мовы, такая расстаноўка слоў або словазлучэнняў у вершаваным радку, якая парушае іх звычайны граматычны парадак (выказнік знаходзіцца перад дзейнікам, азначэнне — пасля азначаемага слова, дапаўненне — перад выказнікамі г. д.)… text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B2%D1%96%D0%B4%D1%83%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1738380652&do=diff Індывідуалізацыя Індывідуалізацыя ў літаратуры (ад лац. individuum — непадзельнае, асоба) — адзін са спосабаў літаратурнага выяўлення, калі асобныя малюнкі і вобразы твора надзяляюцца своеасаблівымі, адметнымі, жыццёва яскравымі рысамі. text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D1%81%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%96%D1%80%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D0%B0?rev=1755964411&do=diff Інсцэніроўка Інсцэніроўка (ад лац. in — на і scaena — сцэна) — перапрацоўка эпічнага або ліра-эпічнага твора для яго пастаноўкі на сцэне тэатра. Інсцэніраваць твор можа сам аўтар або іншыя асобы. Пры інсцэніроўцы звычайна робяцца скарачэнні, дапаўненні, перастаноўкі эпізодаў і г. д., якія, аднак, не змяняюць ідэйнага зместу, характараў твора. Калі такія змены дапускаюцца, то ўказваецца, што інсцэніроўка зроблена «па матывах» твора.… text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1738380652&do=diff Інтанацыя Інтанацыя (ад лац. intonare - моцна вымаўляць) - выдзяленне, падкрэсліванне голасам пэўных думак, пачуццяў, увасобленых у літаратурным творы. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%B3%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Інтрыга Інтрыга (франц. intrigue, ад лац. intrico — заблытваю) — складаны і заблытаны вузел учынкаў і паводзін персанажаў літаратурнага твора, разгортванне якіх звязана з раскрыццём нейкай таямніцы. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Інтымная лірыка Інтымная лірыка — сукупнасць лірычных твораў пра каханне, дружбу, сямейныя ўзаемаадносіны. Адным з самых старажытных і знакамітых майстроў інтымнай лірыкі была старажытнагрэчаская паэтэса Сапфо, або Сафо (канец VІІ — 1-я палова VІ ст. да н. э.). Значны ўклад у развіццё сусветнай інтымнай лірыкі ўнеслі Авідзій, Ф. Петрарка, П. Рансар, У. Шэкспір, А. Пушкін,… text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1738380652&do=diff Інтэлектуалізм Інтэлектуалізм у літаратуры — ідэйна-мастацкая асаблівасць літаратуры, якая выяўляецца ў павышэнні ў ёй ролі філасофскага і ўвогуле рацыянальнага пачатку. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F?rev=1755964537&do=diff Інтэрмедыя Інтэрмедыя (ад лац. inter mediae — паміж дзеяннем) — невялікія драматычныя сцэнкі камічнага характару, якія разыгрываліся паміж актамі асноўнага дзеяння спектакля. Былі пашыраны, напрыклад, у т. зв. школьным тэатры XVII-XVIII стст.— у п’есах на рэлігійныя тэмы. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%96%D1%8F?rev=1755964537&do=diff Іронія Іронія (ад грэч. eironeia — прытворства, насмешка) — прыхаваная насмешка, якая выступае за знешняй пачцівасцю выказвання. Так, у адной народнай text/html 2025-08-23T15:48:01+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D1%80?rev=1755964081&do=diff Кабзар Кабзар (ад укр. «кобза» — народны музычны інструмент) — народны пясняр і музыка ва Украіне. У іншым сэнсе — украінскі народны паэт — ужываецца ў дачыненні да text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Казка Казка - займальны па сюжэту фальклорны ці літаратурны твор пра неймаверныя ці фантастычныя прыгоды. Народныя казкі паводле свайго зместу дзеляцца на героіка-фантастычныя (чарадзейныя), сацыяльна-бытавыя і казкі пра жывёл. Пісьменнікі (Якуб Колас, text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%83%D1%80?rev=1755957936&do=diff Каламбур Каламбур — невялікі (часцей у два ці чатыры радкі) гумарыстычны верш, пабудаваны на каламбурных, аманімічных ці амаграфічных text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%B9%D0%BA%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Каламыйка Каламыйка (ад назвы горада і рэчкі Каламыі на захадзе Украіны) — жанр украінскай народнай паэзіі, двухрадковая прыпеўка пераважна лірычнага ці жартоўнага характару. Пішацца каламыйка чатырнаццаціскладовым text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964537&do=diff Каламыйкавы верш Каламыйкавы верш — адна з разнавіднасцей акцэнтна-складовага верша, чатырнаццаціскладовы трохакцэнтны верш. Прычым кожны радок у ім разбіваецца пастаяннымі паўзамі на тры групы, колькасць складоў у якіх паўтараецца ва ўсіх радках: 4+4+6. Радкі звязаны сумежнай рыфмоўкай.… text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964411&do=diff Калізія Калізія (ад лац. collisio — сутыкненне) — супярэчнасць, проціпастаўленне характараў або характараў і абставін, якое рухае дзеянне ў творы, вымушае герояў рабіць пэўныя ўчынкі, выказваць думкі, выклікае пэўныя перажыванні. text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B0?rev=1755965025&do=diff Калыханка Калыханка — адзін з жанраў дзіцячай літаратуры; простая паводле зместу і выяўленчых сродкаў пяшчотная песенька, пад якую маці закалыхваюць сваіх дзяцей. text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8F%D0%B4%D0%BA%D0%B0?rev=1755965025&do=diff Калядка Калядка — адзін з жанраў абрадавай паэзіі, народная песня, якая спяваецца пры калядаванні — традыцыйным абыходзе вясковых хат гуртам хлопцаў і дзяўчат (каляднікамі). text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F?rev=1755964537&do=diff Камедыя Камедыя (гр. komodia, ад komos - вясёлы натоўп і ode - песня) - адзін з відаў драматычнага роду літаратуры, гумарыстычна-сатырычная п'еса, у якой паказваюцца камічныя падзеі і з'явы, высмейваецца негатыўнае ў жыцці. text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9?rev=1755964411&do=diff Каментарый Каментарый (ад лац. commentarium — заўвагі, тлумачэнне) — тлумачэнне друкаванага тэксту — асобных частак або цэлага мастацкага твора з мэтай больш правільнага яго разумення. Шырока выкарыстоўваецца ў text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D1%96%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964537&do=diff Кампазіцыя Кампазіцыя (ад лац. compositio, ад componere - складаць, паядноўваць, кампанаваць) - абумоўленая зместам пабудова літаратурнага твора. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%B0-%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%81?rev=1755964537&do=diff Кансанансная рыфма (кансананс) Кансанансная рыфма, або кансананс (лац. consonans — зычны гук, ад consonare — гучаць ва унісон), — від недакладнай text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0?rev=1755964411&do=diff Канстанта Канстанта (ад лац. constans — трывалы, пастаянны) — асноўны рытмастваральны кампанент, які вызначае рытмічную прыроду верша той ці іншай сістэмы вершавання. Так, у сілабічнай сістэме канстантай з’яўляецца аднолькавая колькасць складоў у вершаваных радках, у text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%82?rev=1755964876&do=diff Кант Кант (ад лац. cantus — спевы, песня) — харавая песня-гімн свецкага зместу, пашыраная на Беларусі ў канцы ХV—ХVІІІ стст. Быў цесна звязаны з text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Кантата Кантата (італ. cantata, ад лац. canto — спяваю) — разлічаны на музычнае ўвасабленне буйны паэтычны твор (або цыкл вершаваных твораў) узнёсла-ўрачыстага гучання. text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8D%D0%BA%D1%81%D1%82?rev=1755964537&do=diff Кантэкст Кантэкст (ад лац. contextus — спалучэнне, сувязь) — адносна закончаны ўрывак пісьмовай або вуснай мовы, у якім дакладна праяўляюцца значэнне кожнага слова, думкі, паэтычнага text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82?rev=1755964537&do=diff Канфлікт Канфлікт (ад лац. conflictus — сутыкненне) — супярэчнасці, што ўвасоблены ў творы ў вобразах персанажаў, якія ўступаюць паміж сабой у пэўныя ўзаемаадносіны, выражаныя ці ў прамым дзеянні (паводзінах і ўчынках) ці ў скрытых, прыхаваных формах (устойлівыя канфліктныя станы, якія не выяўляюцца прама, а праз пэўную пазіцыю герояў, іх перакананні і г. д.).… text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%BE%D0%BD%D0%B0?rev=1755964411&do=diff Канцона Канцона (ад італ. canzone — песня) — сярэдневяковы інтымна-лірычны страфічны (звычайна на 3-7 строфаў) верш са складаным чаргаваннем доўгіх і кароткіх радкоў. text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D0%B0?rev=1755964411&do=diff Канцоўка Канцоўка — заключны кампанент усяго або пэўнай часткі (раздзела, страфы) літаратурнага твора. Ад умела знойдзенай канцоўкі ў многім залежыць чытацкі поспех твора. Асабліва гэта датычыць вершаў, дзе выпрацаваны спецыяльныя формы канцоўкі: text/html 2025-08-23T15:55:37+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%B0?rev=1755964537&do=diff Карацелька Карацелька — невялікі, звычайна ад двух да шасці вершарадоў, завершаны па форме і думцы паэтычны твор. Абмежаванасць аб’ёму карацелькі вядзе да лаканічнасці і падчас афарыстычнасці выказвання. Карацелькі ёсць у многіх паэтаў — text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%B4%D0%B0?rev=1755964411&do=diff Касыда Касыда — адзін з вершаваных жанраў усходняй паэзіі. У класічнай касыдзе, як і ў еўрапейскай одзе, услаўляліся нейкія выдатныя падзеі або асобы. Пазней з’явіліся касыды. павучальныя, медытатыўныя, нават сатырычныя. text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964411&do=diff Каталектыка Каталектыка (ад грэч. catalego — перастаю, заканчваю) — тэрмін традыцыйнай стопнай метрыкі, які абазначае супадзенне або несупадзенне заканчэння вершаванага радка са text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964411&do=diff Квалітатыўнае вершаванне Квалітатыўнае вершаванне (ад лац. qualіtas — якасць) — тып вершавання, у якім у аснове суразмернасці вершаваных радкоў — колькасць складоў пэўнай сілы вымаўлення (націскных і ненаціскных). text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964411&do=diff Квантытатыўнае вершаванне Квантытатыўнае вершаванне (ад лац. quantіtas — колькасць) — тып вершавання, у якім у аснове суразмернасці вершаваных радкоў — колькасць складоў пэўнай працягласці вымаўлення. text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D0%B0-%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%BD%D0%B0?rev=1755964411&do=diff Кватэрнарная рыфмоўка (кватэрна) Кватэрнарная рыфмоўка, або кватэрна (ад лац. quattuor — чатыры), — сістэма рыфмоўкі ў васьмірадковай страфе па схеме text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%96%D1%86%D1%8B%D0%B7%D0%BC?rev=1755964538&do=diff Класіцызм Класіцызм (ад лац. classicus – узорны) – метад, напрамак і стыль еўрапейскай мастацкай культуры другой паловы ХVІІ – пачатку ХІХ стст. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%9E%D0%B7%D1%83%D0%BB%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Клаўзула Клаўзула (ад лац. clausula — заключэнне) — заключныя склады вершаванага радка пасля апошняга націскнога склада. У залежнасці ад колькасці складоў пасля націску клаўзулы бываюць text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%96%D1%87?rev=1755964538&do=diff Кленіч Кленіч — верш, напісаны ў форме праклёна. Па сваім грамадзянскім пафасе нагадвае інвектыву. Вось адзін з ранніх беларускіх кленічаў — верш Г. Леўчыка «…Хто адрокся сваіх text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Кода Кода (італ. coda — хвост, дадатак, ад лац. cauda — хвост) — звышсхемныя дадатковыя словы ці асобныя радкі ў цвёрдых формах верша, а таксама у іншых раўнастрофных вершах. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%96%D1%86%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Крыніцазнаўства Крыніцазнаўства - дапаможная галіна літаратуразнаўства, якая займаецца выяўленнем, сістэматызацыяй і публікацыяй літаратурных крыніц: асобных твораў, матэрыялаў, звязаных з жыццём і творчай дзейнасцю пісьменнікаў. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F?rev=1755964538&do=diff Крытыка літаратурная Крытыка літаратурная - від літаратурнай дзейнасці, мэта якой - даць ацэнку бягучым фактам літаратуры з пункту гледжання значэння іх для сучаснасці. Такая ацэнка літаратурнага твора, з аднаго боку, дазваляе пісьменнікам суаднесці вынікі сваёй працы з патрабаваннямі, якія прад'яўляе да літаратуры грамадства. З другога боку, яна дапамагае фарміраваць грамадскую думку, выпрацоўваць у чытачоў аб'ектыўныя погляды на літаратурныя з'явы, удасканальваць эстэтычны густ і эстэтычны ід… text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964411&do=diff Кульмінацыя Кульмінацыя (ад лац. culmen — вяршыня) — вышэйшы пункт напружання ў развіцці дзеяння мастацкага твора, калі найпаўней раскрываюцца характары галоўных герояў. text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BA%D1%83%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%8F-%D0%BF%D0%B5%D1%81%D0%BD%D1%96?rev=1755965025&do=diff Купальскія песні Купальскія песні — народныя абрадавыя песні летняга цыклу, якія пачынаюць спяваць на другім тыдні свята Купалля (25 чэрвеня па новым стылі, 7 ліпеня — па старым), але асабліва шырока — у ноч перад святам і на самое свята (пры купальскім вогнішчы, падчас пускання вянкоў на ваду, пры збіранні лекавых траў і г. д.).… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%8D%D0%B4?rev=1755964538&do=diff Лагаэд Лагаэд (ад гр. logos - слова і aoide – песня) - 1. Від антычнага верша, у радках якога чаргаваліся ў строгай паслядоўнасці розныя па характару стопы (двух-, трох- і чатырохскладовыя); text/html 2025-08-23T15:53:31+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D1%96%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755964411&do=diff Лапідарнасць Лапідарнасць (лац. lapidarius, ад lapis – камень) – выключная сцісласць і выразнасць у выказванні думак, эканомнае выкарыстанне мастацкіх сродкаў. Лапідарнасць ўласцівая народным text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B0?rev=1755965025&do=diff Легенда Легенда (лац. legenda - вартае прачытання) - невялікае фальклорнае або літаратурнае апавяданне, у аснове якога ляжыць аповед пра нейкую незвычайную падзею або геройскі ўчынак выдатнага чалавека. text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%9E?rev=1755964412&do=diff Лейтматыў Лейтматыў (ад ням. leitmotiv – вядучы матыў; франц. мotif, ад лац. мoveo – рухаю) — мастацкі вобраз (дэталь, думка), што праходзіць праз увесь мастацкі твор (тэкст), шэраг літаратурных твораў ці нават праз усю творчасць пісьменніка. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%B0-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F?rev=1755964538&do=diff Лексіка літаратурная Лексіка літаратурная (ад гр. lexis - слова, выраз) - слоўнікавы склад якога-небудзь твора або ўсёй мастацкай творчасці таго ці іншага пісьменніка. text/html 2025-08-23T16:13:23+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%96%D1%81?rev=1755965603&do=diff Летапіс Летапіс - від старажытнай мемуарнай літаратуры, у якім запіс дакладных звестак пра пэўныя падзеі, сведкам якіх быў летапісец, спалучаўся з літаратурна апрацаванымі text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D0%B1%D1%80%D1%8D%D1%82%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Лібрэта Лібрэта - літаратурны тэкст, што кладзецца ў аснову якога-небудзь музычна-драматычнага твора (оперы, аперэты, радзей - кантаты, араторыі). Пішацца, як правіла, вершаванай мовай. Звычайна не мае самастойнага мастацкага значэння. text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%8D%D1%80%D1%8B%D0%BA?rev=1755964412&do=diff Лімэрык Лімэрык (лімрык) — пяцірадковік трохстопнага анапеста з рыфмоўкай аабба; трэці і чацвёрты радкі, як правіла, маюць па дзве стапы анапеста. Адносіцца да гумарыстыкі. Шырока карыстаецца парадаксальнасцю, абсурднасцю, неверагоднай выдумкай. У першым радку, як правіла, паведамляецца імя і месца жыхарства персанажа.… text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755957936&do=diff Ліпаграматычны верш Ліпаграматычны верш (ад грэч. lіepo — не хапаць і gramma — літара, запіс) — верш, інструментаваны такім чынам, што ў ім адсутнічае які-небудзь адзін ці некалькі гукаў (літар). text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%80%D0%B0-%D1%8D%D0%BF%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D1%8B?rev=1755964876&do=diff Ліра-эпічныя жанры Ліра-эпічныя жанры — сукупнасць твораў паэзіі, у якіх спалучаюцца адзнакі двух літаратурных родаў — лірычнага і эпічнага. Да гэтых жанраў адносяць text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Лірыка Лірыка (ад гр. lyricos - той, хто спявае пад гукі ліры; музычны; хвалюючы) - адзін з трох родаў літаратуры (побач з эпасам і драмай), які адлюстроўвае рэчаіснасць праз суб'ектыўнае выяўленне пачуццяў, перажыванняў аўтара. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%B0%D0%B4%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964876&do=diff Лірычнае адступленне Лірычнае адступленне - адступленне ад сюжэтнага разгортвання падзей у эпічных і ліра-эпічных творах, у якім пісьменнік выказвае свае думкі і настроі ў сувязі з тымі ці іншымі паводзінамі герояў, абставінамі, падзеямі і гэтак далей. Такія лірычныя адступленні нярэдкія ў творах Янкі Купалы (паэмы… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Літаратура Літаратура (лац. literatura - напісанае, рукапіс, ад litera -літара) - адзін з відаў мастацтва, слоўна-вобразная мастацкая творчасць. У адрозненне ад вуснай народнай творчасці, або фальклору, літаратура карыстаецца не вуснай, а пісьмовай мовай у яе апрацаванай, літаратурнай форме. Паводле характару вобразнага адлюстравання рэчаіснасці літаратура падзяляецца на мастацкую, публіцыстычную, дакументальную,… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Літаратуразнаўства Літаратуразнаўства - навука, якая вывучае літаратуру як форму адлюстравання рэчаіснасці і як від мастацтва ў яе ўзаемадачыненнях з грамадскім жыццём і мастацтвам у цэлым. Мае свой прадмет даследавання (усё, што адносіцца да літаратуры: асобны твор, літаратурны жанр, творчасць пісьменніка і г. д.), сваю тэрміналогію (гл. тэрмін літаратуразнаўчы) і методыку даследавання (гл. і методыка літаратуразнаўства).… text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%8F%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755964412&do=diff Літаратурнае краязнаўства Літаратурнае краязнаўства - дапаможная галіна літаратуразнаўства, якая займаецца вывучэннем літаратурнай гісторыі пэўнай мясцовасці: вуснай народнай творчасці, сувязей пісьменнікаў са сваім краем, устанаўленнем канкрэтных пісьменніцкіх прататыпаў, якія жылі ці жывуць у дадзенай мясцовасці, і г. д.… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Літаратурная мова Літаратурная мова — апрацаваная і ўнармаваная форма агульнанароднай мовы, якая яе носьбітамі лічыцца ўзорнай і абслугоўвае розныя сферы духоўнай і грамадскай дзейнасці (адукацыя, культура, навука, справаводства, сродкі масавай інфармацыі і інш.). text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B-%D0%BF%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%8D%D1%81?rev=1755964412&do=diff Літаратурны працэс Літаратурны працэс - складанае, гістарычна абумоўленае развіццё літаратуры як комплексу ўзаемазвязаных фактаў і з'яў (мастацкія творы ў рукапісах, публікацыях у перыёдыцы і асобных выданнях; выказванні літаратурнай крытыкі; чытацкія водгукі, увасобленыя ў мемуарах і эпісталярнай літаратуры, і інш.).… text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B0?rev=1755964412&do=diff Літота Літота (грэч. litόtes – прастата) - рэзкае змяншэнне якіх-небудзь уласцівасцей ці прымет з'явы або прадмета. У такім змяншэнні, як і ў рэзкім перабольшанні ( text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BB%D1%8D?rev=1755964538&do=diff Лэ Лэ (ад франц. laі — свецкі) — від дзевяцірадковай страфы, у якую ўваходзяць тры трохрадкоўі з рыфмоўкай ААбААбААб. Усе трэція радкі трохрадкоўяў кароткія і часам маюць іншы text/html 2025-08-23T14:03:10+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB?rev=1755957790&do=diff Магістрал Магістрал (ад лац. magіstralіs — кіроўца) — пятнаццаты, заключны санет у вянку санетаў. Ён складаецца з усіх першых радкоў папярэдніх санетаў. Пішацца, зразумела, раней за іншыя санеты, але паколькі стаіць пасля іх, то ствараецца ўражанне раптоўнага і ненаўмыснага самаўзнікнення яго.… text/html 2025-02-01T03:30:48+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%80%D1%8B%D0%B3%D0%B0%D0%BB?rev=1738380648&do=diff Мадрыгал Мадрыгал (ад італ. madrigale) — невялікі верш хвалебнага зместу, верш-камплімент, часцей за ўсё прысвечаны жанчыне. Развіваўся ў XVII-XIX стст. у так званай альбомнай паэзіі. Сустракаецца ў А. Пушкіна, М. Лермантава. У пазнейшыя часы пашырэння не меў. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%8D%D1%80%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964538&do=diff Мадэрнізм Мадэрнізм - (ад франц. moderne - самы новы, сучасны) — літаратурны метад. Нарадзіўся ён у канцы ХІХ — пачатку ХХ стст. як філасофска-эстэтычны рух авангардысцкага (ад франц. avant-garde - перадавы атрад) кірунку, што не прымаў сацыяльна-гістарычнай абумоўленасці мастацтва, затым набыў уласцівасці мастацкага метаду, ахапіўшы сабой усе асноўныя віды мастацтва (літаратуру, архітэктуру, жывапіс і інш.).… text/html 2025-08-23T14:03:10+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755957790&do=diff Макаранічны верш Макаранічны верш (макаранічная паэзія) ( італ. poesіa maccheronіca, ад maccheronі— макароны) — від жартоўнага ці сатырычнага верша, камізм якога ствараецца перанасычанасцю тэксту text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B0?rev=1755964412&do=diff Максіма Максіма (ад лац. maxima (regula) – вышэйшы прынцып) – разнавіднасць афарызму, маралістычная па змесце сентэнцыя. Максіма выказваецца ў выглядзе канстатацыі факту або ў павучальнай форме; дасягнула свайго росквіту ў французскай літаратуры XVIII ст. text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%BA?rev=1755965025&do=diff Маладняк «Маладняк» – аб'яднанне беларускіх савецкіх пісьменнікаў (1923-1928 гг.). Узнікла як гурток маладых паэтаў пры часопісе «Маладняк». text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Малітва Малітва — верш звычайна грамадзянскага зместу, напісаны ў форме звароту да Бога ці іншых надпрыродных сіл; тым самым нагадвае чыста літургічны жанр — малітву, у развіццё якога вялікі ўклад унёс наш зямляк text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3?rev=1755964538&do=diff Маналог Маналог (ад грэч. monos — адзін i logos — слова) — разгорнутае, працяглае, тэматычна адзінае выказванне літаратурнага героя або аўтара, звернутае да іншых асоб (часам да самога сябе). Часцей сустракаецца ў драматычных творах, калі герой гаворыць амаль цэлую прамову, раскрываючы свой душэўны стан, ці выказвае свае адносіны да іншых персанажаў. Напрыклад, у камедыі… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC?rev=1755964538&do=diff Манарым Манарым (ад франц. monorіme — адна рыфма) — верш, радкі якога яднаюцца адной рыфмай. Шырока распаўсюджаны ва ўсходняй паэзіі, дзе адна рыфма нярэдка паўтараецца ці ва ўсім творы, ці ў асобных строфах ( text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Манарыфма Манарыфма (ад грэч. monos — адзін і rhythmos — суразмернасць) — рыфма, якая спалучае ўсе радкі вершаванага твора. Верш, напісаны манарыфмай, называецца text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0?rev=1755964412&do=diff Манастрафа Манастрафа (грэч. monostrophos — аднастрофны, ад monos — адзін і strophe — страфа) — кампазіцыйна замкнутая форма верша з адной страфы. Структурная першааснова манастрафы — text/html 2025-02-01T03:30:48+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%82?rev=1738380648&do=diff Маніфест Маніфест (ад позналац. manifestum – заклік) – пісьмовае выкладанне літаратурных або мастацкіх прынцыпаў якога-небудзь кірунку або групы. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964538&do=diff Медытацыя Медытацыя (ад лац. meditatio - развага, роздум) - жанр медытатыўнай лірыкі, у якім перадаецца глыбокі роздум паэта над некаторымі праблемамі жыцця (жыццё і смерць, дружба і каханне, чалавек і прырода і гэтак далей). Асаблівае пашырэнне набыла ў паэзіі сентыменталістаў і рамантыкаў.… text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964412&do=diff Мелодыка Мелодыка — адзін з састаўных элементаў інтанацыі, павышэнне і паніжэнне голасу пры маўленні. У некаторых мовах мелодыка характарызуе і супрацьпастаўляе адзін аднаму па значэнні склады ў словах (у кітайскай, в'етнамскай) або самі словы (у японскай, сербскахарвацкай, нарвежскай).… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Мемуарная літаратура Мемуарная літаратура (франц. memoires, ад лац. memoria -памяць, успаміны) — жанр дакументальна-мастацкай літаратуры, у аснове якога - успаміны аўтара пра падзеі, удзельнікам ці сведкам якіх быў ён або героі ягоных твораў. text/html 2025-08-23T14:05:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B4-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%87%D1%8B?rev=1755957935&do=diff Метад літаратуразнаўчы Метад літаратуразнаўчы — гістарычна і тэарэтычна абумоўлены шлях навуковага даследавання літаратурнай творчасці, у аснове якога — тыя ці іншыя прынцыпы аналізу. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B4-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B?rev=1755964538&do=diff Метад літаратурны Метад літаратурны (ад гр. methodos - шлях даследавання, тэорыя, вучэнне) - сістэма гістарычна абумоўленых творчых прынцыпаў, якімі мастакі, блізкія па сваіх ідэйна-мастацкіх пазіцыях, кіруюцца пры адборы, абагульненні і ацэнцы жыццёвых з'яў. text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755964412&do=diff Метадалогія літаратуразнаўства Метадалогія літаратуразнаўства — сістэма прынцыпаў і шляхоў навуковага аналізу мастацкай літаратуры. Зыходзіць з прызнання цэласнасці, сістэмнасці літаратурнага твора, дыялектычнага адзінства яго text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%8F?rev=1755964538&do=diff Метанімія Метанімія (ад гр. metonymia - перайменаванне) - від тропа., сутнасць якога - у перанясенне назвы адных з'яў ці прадметаў на другія на аснове іх знешняй або ўнутранай сувязі. Прычым, у адрозненне ад метафары, падобнасць з'яў ці прадметаў у метаніміі не мае значэння. Метанімічны выраз завастрае ўвагу на пэўнай, характэрнай рысе з'явы, дазваляе паказаць яе яскрава і па-свойму.… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Метафара Метафара (ад гр. metafora— перанясенне) - адзін з асноўных відаў тропа, ужыванне слова ці выразу ў пераносным значэнні праз супастаўленне пэўнай з'явы ці прадмета з іншай з'явай ці прадметам на аснове іх падабенства або кантрасту. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80?rev=1755964876&do=diff Метр Метр (ад гр. metron - мера, адзінка вымярэння; вершаваны памер) - ідэальная схема чаргавання ў вершаваных радках метрычнага верша пэўных text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Метрыка Метрыка (ад грэч. metrіkos — размераны) — раздзел вершазнаўства, які вывучае характар вершавання ў якой-небудзь літаратуры ці ў творчасці нейкага паэта. text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D1%8B%D1%87%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964412&do=diff Метрычны верш Метрычны верш (ад гр. metron - мера, адзінка вымярэння) - верш, у аснове якога ляжаць метрычныя прынцыпы арганізацыі вершаванага радка (гл. text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%8F%D1%86%D1%8E%D1%80%D0%B0?rev=1755964412&do=diff Мініяцюра Мініяцюра - невялікі па сваім аб'ёме празаічны або вершаваны твор, завершаны па форме і думцы. Да мініяцюры належаць абразкі, версэты, вершаваныя text/html 2025-02-01T03:30:48+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8D%D1%80%D1%8B%D1%8F?rev=1738380648&do=diff Містэрыя Містэрыя (ад грэч. mysterion - тайна, таямніца) — 1. Жанр сярэднявечнага заходнеэўрапейскага рэлігійнага тэатра XIII-XVI ст. Паказваліся пераважна ў час буйных царкоўных святаў. Аснову містэрыі складалі розныя сюжэты са Старога і Новага Запаветаў. Колькасць дзеючых асоб у містэрыі часам дасягала некалькіх соцень чалавек. Спектакль звычайна працягваўся цэлы дзень ці нават некалькі дзён запар, яго ўзвышана-патэтычныя часткі перамяжаліся з грубавата-камічнымі або парадыйнымі сцэнкамі. … text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D1%96%D1%84?rev=1755964538&do=diff Міф Міф (ад гр. mythos - апавяданне, байка, паданне) — паданні пра асобыя персаніфікаваныя ці проста адухоўленыя аб'екты і з'явы прыроды (дрэва, кветка, возера, планета, навальніца, гром і г. д.), а таксама пра багоў, герояў, дэманалагічных істот (русалак, лесавікоў, палевікоў, дамавікоў і інш.), у якіх увасобіліся ідэалістычныя ўяўленні старажытнага чалавека аб навакольным свеце.… text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964412&do=diff Мнеманічны верш Мнеманічны верш (ад грэч. mnemonіkon — запамінанне) — невялікі твор павучальнага характару, у якім у лёгкай для запамінання вершаванай форме падаюцца розныя звесткі (граматычныя ці матэматычныя правілы, правілы паводзін і г. д.). Такі верш асноўваецца на мнеманічных уласцівасцях вершаванага… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%B0%D0%B9-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B?rev=1755964538&do=diff Мова мастацкай літаратуры Мова мастацкай літаратуры - моўная сістэма, якая грунтуецца на нацыянальнай літаратурнай мове і найбольш поўна выяўляе яе творчыя магчымасці па слоўна-вобразнаму (пісьмоваму) адлюстраванню рэчаіснасці. Шырока карыстаецца яе фанетыка-марфалагічным (гл.… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D1%8F%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B5?rev=1755964538&do=diff Музеязнаўства літаратурнае Музеязнаўства літаратурнае - навука, якая вывучае прынцыпы збору, захоўвання, даследавання і прапаганды арыгінальных гісторыка-літаратурных і літаратурна-мемарыяльных матэрыялаў. Гэтыя матэрыялы звычайна збіраюцца, захоўваюцца і прапагандуюцца ў спецыяльных навукова-асветных установах — музеях літаратурных.… text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BC%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%81?rev=1755964412&do=diff Мусадас Мусадас — від страфічнай арганізацыі верша, напісанага шасцірадкоўямі, ва ўсходняй паэзіі. У мусадасе звычайна бывае 4—10 строфаў, радкі як іх рыфмуюцца па схеме: аааааа, ббббба, ввввва text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1738380652&do=diff Наватарства Наватарства (ад лац. novator — абнавіцель) — новы падыход да адлюстравання жыцця, які суправаджаецца таксама і абнаўленнем мастацкай формы, выяўленчых сродкаў, адкрыццё новых шляхоў у мастацкай творчасці. Творчасць кожнага выдатнага пісьменніка нясе ў сабе новыя ідэі, вобразы, новыя думкі аб жыцці, адкрывае яшчэ нязведаныя бакі рэчаіснасці. Разам з гэтым у ёй выкарыстоўваюцца і новыя спосабы, прыёмы мастацкага адлюстравання жыцця, якія не сустракаліся раней. Такім чынам, кожны сапра… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80?rev=1755964538&do=diff Наватвор Наватвор — новае слова або моўны зварот, якія ўжываюцца ў мастацкім творы з мэтай свежага і яскравага выражэння стылістычных эфектаў і text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Навела Навела (ад італ. novella — навіна) — кароткае апавяданне, якое расказвае пра незвычайны выпадак, здарэнне, эпізод з жыцця героя і мае нечаканую text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Навукова-мастацкая літаратура Навукова-мастацкая літаратура - сукупнасць літаратурных твораў розных відаў і жанраў, у якіх у мастацкай форме расказваецца пра выдатных дзеячаў навукі і культуры, знамянальныя навуковыя пошукі і адкрыцці. Прычым стваральнікаў навукова-мастацкай літаратуры, у адрозненне ад навукова-папулярнай літаратуры, цікаваць найперш душэўны і духоўны свет выдатных людзей, псіхалогія творчай дзейнасці і навукова-тэхнічнай творчасці.… text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Навукова-папулярная літаратура Навукова-папулярная літаратура - сукупнасць літаратурных твораў, асноўная мэта якіх — у даступнай, папулярнай форме данесці да чытача пэўныя навуковыя звесткі. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D1%84%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Навукова-фантастычная літаратура Навукова-фантастычная літаратура - сукупнасць літаратурных твораў, сюжэты якіх звязаны з вырашэннем нейкіх нерэальных цяпер, а магчыма і ў будучым, навуковых ці тэхнічных праблем (пранікненне ў цэнтр зямлі, падарожжа ў мінулы час, сувязь з незямнымі цывілізацыямі і г. д.).… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964538&do=diff Навуковая паэзія Навуковая паэзія — жанравая разнавіднасць медытатыўнай лірыкі, аб'ектам якой з'яўляюцца навуковыя тэорыі, адкрыцці, гіпотэзы. Тэрмін навуковая паэзія ўпершыню ўвёў у літаратуразнаўства французскі пісьменнік Р. Гіль ( text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BA-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B?rev=1755964538&do=diff Напрамак літаратурны Напрамак літаратурны - творчае адзінства груп літаратараў пэўнага гістарычнага перыяду, блізкіх па сваім светапоглядзе і мастацкай манеры. text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964412&do=diff Народнае вершаванне Народнае вершаванне - сістэма вершавання, якая выкарыстоўвалася і часткова яшчэ выкарыстоўваецца ў народнай паэзіі. Гэта - самая ранняя сістэма вершавання ва ўсходнеславянскай літаратуры, калі слова існавала разам з музыкай, жэстам, рухам. Народны верш спяваўся або прамаўляўся… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81?rev=1755964538&do=diff Нарыс Нарыс — невялікі дакументальна-мастацкі аповед, у якім апісаны падзеі, што сапраўды толькі што або нядаўна здарыліся ў жыцці, а персанажы маюць рэальных text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964412&do=diff Натуралізм Натуралізм (ад франц. naturalisme, ад лац. naturalis – прыродны, натуральны) – літаратурна-мастацкі метад, стыль і напрамак, які характарызуецца ўсвядомленай устаноўкай на бесстаронні аб’ектывізм у паказе прыроднай і сацыяльнай рэчаіснасці, схільнасцю да ўзнаўлення вонкавых з’яў жыцця без іх мастацкага абагульнення, пранікнення ў духоўную сутнасць. Натуралісты імкнуліся да такога адлюстравання рэальнасці і чалавечых характараў, пры якім асаблівая ўвага надавалася быту і фізіялогіі. А… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B7?rev=1755964538&do=diff Недасказ Недасказ — раптоўны перапынак у паэтычным маўленні, інтанацыйна падкрэслены і графічна абазначаны шматкроп’ем. Недасказ разлічаны на здагадку чытача, своеасаблівае садуманне яго з паэтам; недасказ будзіць фантазію таго, хто ўспрымае вершаваны твор. Гэта адна з найбольш важных стылістычных фігур, паколькі «роля невядомага тэксту (любога ў семантычных адносінах), уведзенага ў бесперапынную канструкцыю верша, непараўнана мацнейшая за ролю пэўнага тэксту» (Ю. Лотман).… text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BD%D1%8F%D1%9E%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Няўласна-простая мова Няўласна-простая мова — своеасаблівы прыём апавядання, у якім спалучаюцца мова аўтара і мова героя. Апавяданне вядзе аўтар, але ў гэтае апавяданне як бы ўрываецца голас героя, аўтар пачынае гаварыць словамі героя, думаць і выказваць пачуцці так, як гэта рабіў бы герой. Напрыклад, у рамане «… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BE%D0%B4%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Ода Ода (ад гр. oide - песня) - жанр лірычнай паэзіі, урачысты верш у гонар нейкай гістарычнай падзеі або выдатнай асобы. У старажытнай Грэцыі, дзе ўзнік гэты жанр, одай называлі любую лірычную песню, вясёлую ці сумную, якая выконвалася хорам падчас танцаў. Свой усхваленчы пафас яна ўпершыню атрымала ў творчасці Піндара (ІV ст. да н. э.), які одай праслаўляў багоў, герояў, пераможцаў алімпійскіх гульняў. У такім выглядзе жанр адрадзіўся ў Заходняй Еўропе ў перыяд класіцызму ( П. Рансар, Ф. Мал… text/html 2025-08-23T15:53:32+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF-%D0%B5%D1%81%D0%B0?rev=1755964412&do=diff П'еса П'еса (франц. piese) - агульная назва любога драматычнага твору, прызначанага для пастаноўкі ня сцэне. Усё дзеянне п'есы разбіваецца на дзеі, або акты, кожны з якіх мае свае з'явы, або сцэны ці карціны. Паколькі п'еса прызначана, як правіла, для пастаноўкі на тэатральнай сцэне, з'яўляецца асновай спектакля (франц. spectacle, ад лац. spectaculum - відовішча) яе аб'ём абмежаваны сцэнічным часам (2-4 акты, пастаноўка якіх ажыццяўляецца ў межах 2-3 гадзін).… text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755965025&do=diff Паданне Паданне — вуснае празаічнае народнае апавяданне, у якім ад імя сведкі або ўдзельніка падзей расказваецца пра розныя цікавыя жыццёвыя з’явы, падзеі або пра выдатных людзей, іх учынкі, подзвігі. text/html 2025-08-23T15:53:33+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964413&do=diff Падваенне Падваенне — стылістычны прыём паўтарэння ў вершаваным радку тых самых слоў або словазлучэнняў, галоўных ці даданых членаў сказа. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D1%82%D1%8D%D0%BA%D1%81%D1%82?rev=1755964538&do=diff Падтэкст Падтэкст — глыбінны, прыхаваны сэнс якога-небудзь выказвання ці твора ў цэлым. Падтэкст ляжыць у аснове эзопавай мовы, іроніі, алегорыі, без яго нельга ўявіць text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC%D1%8B?rev=1755964876&do=diff Паланізмы Паланізмы — словы або выразы, запазычаныя з польскай мовы. Такіх слоў у беларускай мове даволі шмат з той прычыны, што яна развівалася ў суседстве з польскай мовай. Большасць з іх увайшла ў слоўнік беларускай мовы і зараз нічым не адрозніваецца ад уласна беларускіх слоў (торба, лічба, зброя, рахунак, кошт, марна, здрада). Аднак у мастацкіх творах нярэдка ўжываюцца з пэўнай выяўленчай мэтай словы з польскай мовы, якія захоўваюць адзнакі свайго паходжання. Значную колькасць такіх слоў … text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC?rev=1755964538&do=diff Паліндром Паліндром (гр. polindromeo — той, хто вяртаецца), або пярэварацень — літаратурны твор, радкі якога прачытваюцца не толькі злева направа, але і справа налева, захоўваючы той самы сэнс. Засноўваецца на паліндрамічных магчымасцях асобных слоў (тут, боб) ці выразаў (бурт труб; Аліса касіла, а Ліза вазіла).… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%80-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8B?rev=1755964538&do=diff Памер вершаваны Памер вершаваны — паняцце, якое ўжываецца найчасцей для вызначэння рытмічнай канвы метрычнага верша і паказвае колькасць і характар стопаў у вершаваных радках (трохстопны text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%84%D0%BB%D0%B5%D1%82?rev=1755964538&do=diff Памфлет Памфлет (ад франц. pame feuillet — лятучы лісток) — празаічны або вершаваны твор сатырычнага, выкрывальнага зместу, які мае на мэце вострае высмейвание пэўнай адмоўнай грамадскай з’явы. Часцей за ўсё гэта выкрыццё непрыймальнага, варожага пісьменніку палітычнага ладу або канкрэтных яго прадстаўнікоў.… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%8B%D0%BA?rev=1755964538&do=diff Панегірык Панегірык (ад грэч. pangyrіcos logos — усенароднае слова) — даўні літаратурны жанр, які ўяўляе сабой хвалебную прамову ў гонар нейкага старажытнагрэчаскага бога, героя, горада і г. д. Пазней панегірыкам сталі называць любы літаратурны твор хвалебнага характару (у адрозненне ад супрацьлеглай… text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%B0?rev=1755964538&do=diff Пантарыфма Пантарыфма (ад грэч. panta — усе і rhythmos — суразмернасць) — рыфма, заснаваная на сугучнасці не толькі канцавых, а і ўсіх слоў вершаваных радкоў: text/html 2025-08-23T15:53:33+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%83%D0%BC?rev=1755964413&do=diff Пантум Пантум — від верша, у якім другі і чацвёрты радкі папярэдняга катрэна паўтараюцца як першы і трэці радкі кожнага наступнага чатырохрадкоўя. Заканчваецца пантум звычайна першым радком першага катрэна. text/html 2025-08-23T15:55:38+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%81?rev=1755964538&do=diff Парадокс Парадокс (ад грэч. paradoxos — нечаканы) — своеасаблівае выказванне-меркаванне, якое рэзка разыходзіцца з агульнапрынятым поглядам, супярэчыць (часам толькі вонкава) здароваму сэнсу. Ужываецца звычайна для таго, каб звярнуць увагу на выказаную думку, завастрыць яе, нярэдка з гумарыстычным адценнем.… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964539&do=diff Паралелізм Паралелізм (ад грэч. paralllos — той, што ідзе побач; паралельны) — сінтаксічна-кампазіцыйны прыём паралельнага размяшчэння аднатыпных элементаў паэтычнага выказвання (з’яў, вобразаў, матываў і г. д.), што супастаўляюцца паміж сабой. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964539&do=diff Параўнанне Параўнанне - від тропа, у якім сутнасць аднаго прадмета, з'явы ці паняцця вытлумачваецца праз супастаўленне іх з падобнымі іншымі, больш або менш вядомымі ўспрымальніку літаратурнага твора. text/html 2025-08-23T16:13:23+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%81?rev=1755965603&do=diff Парнас Парнас — гара ў Грэцыі, на якой, паводле старагрэчаскай міфалогіі, жылі бог сонца, мудрасці і мастацтваў Апалон, бог вінаградарства і вінаробства Дыяніс і музы. З часам Парнас стаў сімвалізаваць месца пражывання выдатных паэтаў, а выраз text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%8B%D1%8F?rev=1755964539&do=diff Пародыя Пародыя (гр. parodia - супрацьспеў, песня навыварат, ад para - супраць і oide - песня) — жанр сатырычнай літаратуры, заснаваны на карыкатурным перайманні стылёвых рыс нейкага твора, творчай манеры асобнага аўтара або літаратурнага напрамку. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BC%D1%8B?rev=1755964539&do=diff Паронімы Паронімы (ад грэч. para — каля і onyma — імя) — словы, блізкія па гучанні, але розныя па значэнні (карыслівасць — карыснасць, лёс — лес, цэзура — цэнзура, жаль — жар, боль — бой). Вобразатворчая «праца» паронімаў добра выяўляецца ў сатырычнай паэзіі, у прыватнасці, у text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%80%D1%8D%D1%82?rev=1755965025&do=diff Партрэт Партрэт (франц. portrait) — апісанне знешняга выгляду, адзення, рухаў, позы літаратурнага персанажа. Партрэт — адзін з галоўнейшых сродкаў індывідуалізацыі і тыпізацыі вобраза-персанажа. Партрэт у літаратурным творы залежыць ад метаду літаратурнага (абстрагавана- text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%86%D1%8D%D0%BB%D1%8F%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964539&do=diff Парцэляцыя Парцэляцыя (ад франц. parceller — падзяляць на дробныя часткі) — такі падзел сказа паўзамі (а на пісьме — кропкамі) на інтанацыйна-сэнсавыя моўныя адзінкі, пры якім змест выказвання раскрываецца з усіх гэтых адзінак, размешчаных адна за адной. Напрыклад: «Тое, што выспела ў ім, ён выказаў. Далейшае ж было вельмі цьмяным. Трэба было разабрацца, падумаць. А думалася цяжка. У галаве не было яснасці. Цяжка, горача біла ў скроні» (… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964539&do=diff Пасланне Пасланне - эпісталярна-публіцыстычны твор, напісаны ў форме звароту да нейкай рэальна існуючай асобы (ці многіх асоб). Нярэдка набывае выгляд маналагічнай прамовы-развагі або адкрытага ліста да каго-небудзь. Прычым аб'ект паслання цікавіць аўтара не столькі сам па сабе, колькі той магчымасцю, якую дае ён, каб паразважаць над пэўнымі сацыяльна-палітычнымі, гістарычнымі або мастацтвазнаўчымі праблемамі.… text/html 2025-08-23T15:53:33+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C?rev=1755964413&do=diff Пастараль Пастараль (ад лац. pastoralіs — пастушыны) — жанравая разнавіднасць букалічнай паэзіі; невялікі лірычны твор, у якім ідэалізавана малявалася жыццё пастухоў і пастушак. text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%9E%D0%B7%D0%B0?rev=1755957791&do=diff Паўза Паўза (лац. pausa, ад гр. pauo - спыняю, стрымліваю) - адзін з элементаў інтанацыі, большы ці меншы па працягласці прыпынак голасу ў час чытання літаратурнага твора. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%BE%D1%80?rev=1755964539&do=diff Паўтор Паўтор - адзін з асноўных прынцыпаў арганізацыі структуры і мовы мастацкай літаратуры, найперш - вершаванай мовы. Існуюць некалькі відаў паўтораў: рытмічныя (гл. text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%81?rev=1738380652&do=diff Пафас Пафас (ад гр. pathos — пачуццё, натхненне, жарсць) — ідэя-жарсць, якой натхняецца пісьменнік, якая прадвызначае ўсе яго ідэйна-мастацкія пошукі, увасабляецца ў мастацкай тканіне ўсіх ці большасці ягоных твораў. Так, пафасам творчасці большасці беларускіх дарэвалюцыйных і савецкіх пісьменнікаў стала купалаўская ідэя… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964539&do=diff Паэзія Паэзія (ад гр. poiesis - творчасць) - адзін з асноўных тыпаў (побач з прозай) мастацтва слова, эмацыянальна-вобразная вершаваная творчасць. Ёй характэрны перш за ўсё павышаная эмацыянальнасць, ужыванне самых смелых тропаў, стылістычных фігур, музычны пачатак. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%BC%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Паэма Паэма (гр. poiema, ад poien - тварыць) — адзін з відаў ліра-эпічнай паэзіі; вялікі па свайму памеру вершаваны твор, у якім важныя праблемы рэчаіснасці раскрываюцца адначасова эпічнымі (наяўнасць у творы сюжэта, персанажаў) і лірычнымі ( text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82?rev=1755964876&do=diff Паэт Паэт (гр. poietes) — тварэц паэзіі, пісьменнік, які піша вершы. Паэты - людзі, якія складанню вершаў прысвяцілі сваё жыццё, — вядомыя былі ў розных народаў свету яшчэ з глыбокай старажытнасці. Яны, як правіла, жылі пры двары нейкага ўладара або вандравалі ад аднаго паселішча да другога і пад гукі музычнага інструмента (кобзы, гусляў, ліры, гітары, дамбры, дутары і г. д.) выконвалі ўласныя ці фальклорныя творы. Гэта - старажытнарускія баяны,… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BC?rev=1755964539&do=diff Паэтонім Паэтонім — уласнае імя, выкарыстанае пісьменнікам у яго творы (у назве ці ў самім тэксце). У мастацкіх творах онімы (імёны, прозвішчы і мянушкі людзей, геаграфічныя назвы, назвы устаноў, арганізацый і г. д. ), апрача прымет text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755957936&do=diff Паэтыка Паэтыка (гр. poietike - паэтычнае мастацтва) - раздзел тэорыі літаратуры, які вывучае структуру, характэрныя асаблівасці і змястоўнасць літаратурна-мастацкай формы. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D0%B7%D0%B0%D0%B6?rev=1755964539&do=diff Пейзаж Пейзаж (франц. paysage, ад pays — мясцовасць, краіна) — малюнкі прыроды, апісанне ў літаратурным творы розных мясцовасцей (горад, вёска, чыгунка, порт і г. д.). text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80?rev=1755964539&do=diff Пентаметр Пентаметр (грэч. pentаmetros — пяцімернік, ад pente — пяць і metron — мера) — вершаваны памер антычнай (метрычнай) сістэмы вершавання, які ўяўляе сабой два дактылічныя паўрадкоўі, аддзеленыя адно ад другога text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%83%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964539&do=diff Пераакцэнтуацыя Пераакцэнтуацыя (рытмічная інверсія) — несупадзенне ў асобных стопах вершаванага радка акцэнтаў граматычных і метрычных. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%BA%D1%96?rev=1755964539&do=diff Пераклад мастацкі Пераклад мастацкі - 1. Від літаратурна-мастацкай творчасці, узнаўленне твора, напісанага на адной мове, выяўленчымі сродкамі другой мовы; text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755964539&do=diff Перакладазнаўства Перакладазнаўства — філалагічная навука пра сутнасць, своеасаблівасць, гістарычныя заканамернасці ўзнікнення і развіцца, сацыяльна-гістарычную ролю і прынцыпы аналізу перакладу. Вылучылася з лінгвістыкі ў самастойную галіну ведаў у сярэдзіне XX ст. ў сувязі з ростам ролі перакладу. Цесна звязана з кантрастыўнай граматыкай, параўнальнай стылістыкай, эстэтыкай, параўнальным літаратуразнаўствам, семіётыкай, кібернетыкай, сацыялінгвістыкай, псіхалогіяй творчага працэсу і іншымі на… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B6?rev=1755964539&do=diff Персанаж Персанаж - мастацка пераканальны вобраз чалавека з глыбока і яскрава выяўленымі індывідуальнымі рысамі. Мае непасрэдную сувязь з эстэтычным ідэалам свайго часу, мастацкім метадам пісьменніка. text/html 2025-08-23T15:53:33+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%8B%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%8B%D1%8F?rev=1755964413&do=diff Перыпетыя Перыпетыя (ад грэч. peripetia — раптоўны паварот) — ускладненне ў развіцці сюжэта, нечаканы паварот у разгортванні дзеяння. Перыпетыя можа ўзмацняць драматызм дзеяння, абвастраць трагічную або камедыйную сітуацыю, наблізіць text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%8B%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0?rev=1755964539&do=diff Перыфраза Перыфраза (перыфраз) (грэч. periphrasis, ад peri — навокал і phradzo — гавару), — адзін з тропаў, у якім назва з'яў або прадметаў падаецца праз апісанне іх асобных вызначальных прымет. Перыфразы не толькі называюць з'явы рэчаіснасці, але і характарызуюць іх. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5%D1%81%D0%BD%D1%8F?rev=1755964539&do=diff Песня Песня - вершаваны твор пераважна лірычнага або ліра-эпічнага характару меладычны па свайму інтанацыйнаму малюнку і прызначаны для спявання. Вылучаюцца два віды песні - народныя і літаратурныя. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%B5o%D0%BD?rev=1755964539&do=diff Пеoн Пеoн (грэч. paіon) — чатырохскладовая стапа, якая складаецца з аднаго доўгага і трох кароткіх (у метрычным вершаванні) або аднаго націскнога і трох ненаціскных (у text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%96%D1%80%D1%8B%D1%85%D1%96%D0%B9?rev=1755964539&do=diff Пірыхій Пірыхій (грэч. pyrrіchіos, ад pyrrіch — ваенны танец) — стапа ў антычнай (метрычнай) сістэме вершавання з двух кароткіх складоў (— —). У сілаба-тоніцы пірыхіем называюць пропуск у якой-небудзь двухскладовай стапе ( text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%96%D0%BA?rev=1755965025&do=diff Пісьменнік Пісьменнік - аўтар мастацкіх твораў, літаратар-прафесіянал. У залежнасці ад роду, віду і жанру літаратуры, якія выкарыстоўваюць пісьменнікі, гавораць пра празаікаў, ці белетрыстаў, паэтаў, драматургаў, сатырыкаў, публіцыстаў, перакладчыкаў, крытыкаў, сцэнарыстаў. Падчас у адносінах да пісьменнікаў ужываюць найменні, якія непасрэдна ўказваюць на жанр ягонай творчасці. У прыватнасці, сярод празаікаў вылучаюць раманістаў, апавядальнікаў, навелістаў, нарысістаў, эсэістаў, памфлетыстаў, … text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D1%96%D1%8F%D1%82?rev=1738380652&do=diff Плагіят Плагіят (ад лац. plagium) - літаратурны крадзеж, прысваенне ўсяго ці часткі чужога твора, абнародаванне яго без указання сапраўднага прозвішча пісьменніка, пад сваім імем. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755964876&do=diff Полістрафічнасць Полістрафічнасць — такая з’ява ў вершаваным творы, калі паслядоўна або адвольна чаргуюцца розныя строфы, графічна аддзеленыя адна ад другой. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8F?rev=1755964539&do=diff Полымя «Полымя» – аб’яднанне беларускіх пісьменнікаў. Існавала ў Мінску са снежня 1927 г. да 27.5.1932. Ініцыятары стварэння і члены: Янка Купала, Якуб Колас, Цішка Гартны, М. Грамыка, text/html 2025-08-23T15:53:33+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%96%D0%B7%D0%BC%D1%8B?rev=1755964413&do=diff Празаізмы Празаізмы — словы і выразы, узятыя з навуковай, афіцыйна-дзелавой або размоўна-бытавой лексікі і ўжытыя ў нязвыклым для іх кантэксце. У якасці празаізмаў часта выступаюць text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BB%D1%96%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1738380652&do=diff Праклітыка Праклітыка (ад грэч. proklitikos – які нахіляецца наперад) – слова, якое ў фразе ці словазлучэнні пазбаўлена ўласнага націску і цесна прымыкае да наступнага слова, утвараючы з ім адзінае фанетычнае цэлае. У якасці праклітыкі звычайна выступаюць аднаскладовыя (часам двухскладовыя) прыназоўнікі, часціцы, злучнікі, займеннікі: «на нас», «мае госцейкі».… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3?rev=1755964539&do=diff Пралог Пралог (ад грэч. prologos — прадмова) — уступ да літаратурнага твора, у якім пісьменнік знаёміць чытача з задумай або з тымі з’явамі, якія падштурхнулі яго напісаць такі твор, інакш кажучы, як бы падрыхтоўвае чытача да ўспрымання твора. Напрыклад, у паэме text/html 2025-08-23T14:03:10+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D0%B0%D1%81o%D0%B4%D1%8B%D1%8F?rev=1755957790&do=diff Прасoдыя Прасoдыя (ад грэч. prosodіa — націск, прыпеў) — 1. Раздзел вершазнаўства, які вывучае асаблівасці метрычна значных гукавых элементаў мовы, рытмікі, вымаўлення доўгіх і кароткіх складоў, націскных і ненаціскных,іх суадносіны ў вершы. У антычнай Грэцыі прасoдыяй называлі раздзел граматыкі, у якім раскрываўся сэнс націску (першапачаткова музычнага), а таксама працягласці вымаўлення складоў. У XVIII-XIX стст. тэрмін прасoдыя азначаў сукупнасць правіл вершавання (М. Чарнышэўскі і В. Брусаў… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BF?rev=1755964539&do=diff Прататып Прататып (гр. prototypon), або правобраз - рэальная асоба, рысы характару, жыццё або асобныя ўчынкі якой паслужылі пісьменніку асновай для створанага ім вобраза літаратурнага. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B0?rev=1755964539&do=diff Проза Проза (лац. prosa, ад prosa oratio - прамая, прама звернутая мова) - адзін з двух асноўных тыпаў (побач з паэзіяй) слоўна-мастацкай творчасці, заснаваны на празаічнай мове, што, у адрозненне ад вершаванай, не мае закончанай сістэмы рытмічных паўтораў. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%96%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Прыгодніцкая літаратура Прыгодніцкая літаратура — творы мастацкай прозы з займальным сюжэтам пра розныя незвычайныя рэальныя і выдуманыя здарэнні. text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%BA%D0%B0?rev=1755957936&do=diff Прыказка Прыказка — устойлівае трапнае народна-паэтычнае выслоўе павучальнага характару, якое ўвасабляе мудрасць і шматвяковы вопыт людзей у той ці іншай галіне гаспадарчай або духоўнай дзейнасці. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D1%8B%D0%BF%D0%B5%D1%9E%D0%BA%D0%B0?rev=1755964539&do=diff Прыпеўка Прыпеўка — невялікі, звычайна чатырохрадковы песенны твор (гл. песня) лірычнага ці гумарыстычна-сатырычнага характару. Рыфмоўка прыпеўкі бывае розная: АбАб, АБХБ, ААББ, ааХа, аБаБ, АБАБ і г. д. Карыстаецца прыпеўка, як правіла, харэічнымі памерамі (найчасцей — чатырохстопны… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%87%D1%8D%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964539&do=diff Прысвячэнне Прысвячэнне — празаічны або вершаваны аўтарскі надпіс, што ўказвае на асобу ці падзею, у гонар якіх напісаны (прысвечаны) той ці іншы твор. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%87%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Прытча Прытча (прыпавесць) — невялікі алегарычны аповед павучальнага характару. Прытча блізкая да байкі, але, у адрозненне ад апошняй, не мае традыцыйных умоўных персанажаў. Галоўная асаблівасць прытчы - іншасказальнасць. калі за пэўнымі, часам штучнымі, падзеямі, апісанымі ў творы, угадваюцца рэальныя з'явы рэчаіснасці.… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%80%D1%8D%D0%BC%D1%96%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%8F?rev=1755964539&do=diff Прэмія літаратурная Прэмія літаратурная — матэрыяльная і ганаровая (грамата, медаль, дыплом) узнагарода за выдатныя дасягненні ў галіне літаратурнай дзейнасці, устаноўленая дзяржавай ці асобнай арганізацыяй. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%81%D0%B5%D1%9E%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%96%D0%BC?rev=1755964539&do=diff Псеўданім Псеўданім (ад грэч. pseudos — вымысел, выдумка i onoma — імя) — выдуманае імя або прозвішча, якім аўтар падпісвае свае творы. Прычыны выкарыстання псеўданімаў розныя. Пісьменнікі часта былі вымушаны карыстацца псеўданімамі, каб пазбегнуць праследавання з боку ўлад. Так,… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%81%D1%96%D1%85%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%BC-%D1%83-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B?rev=1755964539&do=diff Псіхалагізм у літаратуры Псіхалагізм у літаратуры — скрупулёзнае, яскравае выяўленне пісьменнікам унутранага, душэўнага стану вобраза-персанажа. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%83%D0%B0%D0%BD%D1%82?rev=1755964539&do=diff Пуант Пуант (ад франц. pointe — вастрыё, востры канец) — нечаканая, рэзкая канцоўка твора, якая часта выяўляецца ў дасціпнай афарыстычнай форме. text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964539&do=diff Публіцыстыка Публіцыстыка (ад лац. publicus - грамадскі) - від літаратуры, які знаходзіцца ня памежжы навуковай (грамадска-палітычнай) і мастацкай прозы і аб'ядноўвае выказванні (вусныя і пісьмовыя) на актуальныя для пэўнага часу сацыяльна-палітычныя або грамадска-культурныя тэмы.… text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%8F%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5-%D0%BA%D0%B2%D1%96%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BB%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Пяцірадкоўе (квінціла) Пяцірадкоўе, або квінціла (ісп. quintilla, ад лац. quintus — пяты), — страфа, якая складаецца з пяці вершарадоў, злучаных дзвюма (радзей — адной) text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D0%BF%D1%8F%D1%86%D1%96%D1%81%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964539&do=diff Пяціскладовік Пяціскладовік — акцэнтна-складовы верш з адным ці двума акцэнтамі. У беларускай паэзіі (Францішак Багушэвіч, Адам Гурыновіч, Янка Купала, Якуб Колас і інш.) з’явіўся пад уплывам творчасці рускага паэта ХІХ ст. А. Кальцова. Вось некалькі ўзораў такога верша: text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%BA-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8B?rev=1755964539&do=diff Радок вершаваны Радок вершаваны — графічна і інтанацыйна выдзелены моўны рад у вершаваным творы. Радок вершаваны — адзінка вершаванага рытму. Радкі вершаваныя тых ці іншых памераў, спалучаючыся ў пэўным парадку, утвараюць text/html 2025-08-23T15:53:33+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D0%BA%D0%B0?rev=1755964413&do=diff Развязка Развязка — заключны этап у развіцці дзеяння (канфлікту, сюжэта) у эпічным або драматычным творы. Часцей за ўсё развязка наступае ўслед за кульмінацыяй, напрыклад у паэме text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964539&do=diff Разнастрофны верш Разнастрофны верш — верш, напісаны рознымі строфамі, аддзеленымі адна ад другой графічна (прабеламі). Сустракаецца разнастрофны верш не часта. Прыкладам такога верша можа служыць верш text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD?rev=1755964539&do=diff Раман Раман (ад франц. roman - твор на раманскіх мовах) - вялікі эпічны празаічны (часам - вершаваны) твор, у якім шырока ахоплены істотныя жыццёвыя з'явы пэўнага сацыяльнага асяроддзя, нацыі і эпохі, паказаны шматлікія характары ў іх развіцці, псіхалагічнай напоўненасці, створаны разнастайныя бытавыя малюнкі.… text/html 2025-08-23T15:55:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81?rev=1755964539&do=diff Раманс Раманс (іспан. romance, ад познелац. romance — па-раманску) — адзін з жанраў песні; невялікі лірычны верш (пераважна пра каханне) напеўнага, text/html 2025-08-23T16:13:24+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%B7%D0%BC?rev=1755965604&do=diff Рамантызм Рамантызм (франц. romantisme) - метад літаратурны, які ў канцы XVIII ст. узнік у Заходняй Еўропе (Германія, Англія, Францыя), а затым, у першай палове XIX ст., пашырыўся ў літаратуры сусветнай. text/html 2025-08-23T15:40:39+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE?rev=1755963639&do=diff Рандо Рандо (франц. rondeau, ад rond — круглы) — старафранцузскі верш з васьмі, трынаццаці або пятнаццаці радкоў, звязаных дзвюма скразнымі рыфмамі. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BB%D1%8C?rev=1755964876&do=diff Рандэль Рандэль (франц. rondel, яд rond — круглы) — верш з трынаццаці радкоў, звязаных дзвюма скразнымі рыфмамі. Рандэль дзеліцца на тры страфы — два text/html 2025-08-23T15:53:33+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D0%BE%D0%B4-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B?rev=1755964413&do=diff Род літаратурны Род літаратурны - самая агульная катэгорыя ў класіфікацыі літаратурных твораў, адзін з трох (эпас, лірыка і драма) спосабаў адлюстравання рэчаіснасці мастацкай літаратурай. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%96?rev=1755964540&do=diff Рубаі Рубаі — чатырохрадковік пераважна медытатыўнага ці філасофскага характару з рыфмоўкай ааба. Надзвычай пашыраны ў цюркамоўнай і персідскамоўнай паэзіі, адкуль прыйшоў і ў паэзію ўсходніх славян. text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%83%D0%BD%D1%8B?rev=1755964414&do=diff Руны Руны — эпічныя народныя песні фінаў, карэлаў, эстонцаў. Выконваліся рэчытатывам, часам у суправаджэнні музычнага інструмента. З рунаў складаюцца народныя карэла-фінскі эпас «Калевала» і эстонскі «Калевіпоэг». text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BA?rev=1755964540&do=diff Рымейк Рымейк (ад англ. remake – перапрацоўка) – новая версія або інтэрпрэтацыя раней выдадзенага мастацкага твора (фільма, музычнай кампазіцыі, п'есы). Абноўленая версія кампутарнай праграмы, гульні і г. д. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%87%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D1%84%D1%96%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%8B?rev=1755964540&do=diff Рытарычныя фігуры Рытарычныя фігуры (ад грэч. rhetor — аратар і лац. figura — знешні выгляд, вобраз) — стылістычны прыём у празаічнай і вершаванай мове, які ўзмацняе эмацыянальны напал выказвання. text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BC?rev=1755957936&do=diff Рытм Рытм (ад гр. rhytmos - узгоджанасць, суразмернасць) -раўнамернае чаргаванне якіх-небудзь з'яў у часе ці прасторы. Па тым, як чаргуюцца гэтыя з'явы (праз роўныя прамежкі часу або роўныя адлегласці), адрозніваюць рытм часавы (ход нябесных свяціл, марскія прылівы і адлівы, біццё сэрца) і прасторавы (размяшчэнне архітэктурных ансамбляў, дарожных прысадаў, тэлефонных слупоў). Выключна важнае значэнне мае рытм у працы чалавека: аблягчае яе, робіць больш прадуктыўнай.… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8B?rev=1755964540&do=diff Рытмастваральныя кампаненты Рытмастваральныя кампаненты — сукупнасць моўных з’яў, што ўдзельнічаюць у стварэнні вершавага рытму. Характар і колькасць гэтых з’яў залежыць ад text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Рытміка Рытміка (ад грэч. rhythmіkos — стройны, суладны) — раздзел вершазнаўства, які вывучае рытмічныя асаблівасці верша як моўнай сістэмы (асноўныя і дапаможныя text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BC%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Рытмічная проза Рытмічная проза - творы, напісаныя метрычна ўпарадкаванай мовай, у якой выразна адчуваецца чаргаванне двухскладовых або трохскладовых стопаў. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BC%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D1%85%D0%B5%D0%BC%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Рытмічная схема Рытмічная схема — схема, на якой паказаны характар чаргавання націскных і ненаціскных складоў у вершарадах сілаба-танічнага верша. Паколькі вершаваны text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964414&do=diff Рыторыка Рыторыка, красамоўства (гр. rhetorike) — навука аб аратарскім мастацтве. Узнікла ў Грэцыі ў V ст. да н. э. Тагачасныя буйнейшыя тэарэтыкі рыторыкі — Арыстоцель, Цыцэрон, Квінтыліян. У антычнасці рыторыка арыентавалася на судовыя і парадныя прамовы, у сярэднія вякі — на сачыненне пісем і царкоўных казанняў, у эпоху Адраджэння і класіцызму — галоўным чынам на мастацкую прозу. Аказала ўплыў на… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8D%D0%BB%D1%8C?rev=1755964540&do=diff Рытурнэль Рытурнэль, або рытарнэль (франц. rіtournelle, ад італ. rіtornello — прыпеў), — від невялікага (звычайна з трох ці чатырох строфаў) верша, напісанага text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%B0?rev=1755957791&do=diff Рыфма Рыфма (ад гр. rhytmos - плаўнасць, суразмернасць) — паўтаральная сугучнасць асобных слоў ці іх частак на пэўных, адных і тых жа месцах у вершаваных радках. text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B0?rev=1755964414&do=diff Рыфмаваная проза Рыфмаваная проза - мастацкая проза, у якой ужываюцца сугучныя словы. Звычайна словы-сугуччы стаяць ня мяжы сінтаксічных груп, але могуць быць і ў іншых месцах празаічнага тэкста. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9?rev=1755964540&do=diff Рыфмарый Рыфмарый — сукупнасць рыфмаў, якія выкарыстоўвае пэўны паэт ці цэлая паэзія ў пэўны гістарычны адрэзак часу. Напрыклад: рыфмарый Янкі Купалы, рыфмарый беларускай паэзіі XIX ст. і г. д. text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D0%B0?rev=1755964414&do=diff Рыфмоўка Рыфмоўка — размяшчэнне рыфмаў у радках верша. Характар рыфмоўкі залежыць ад месца рыфмаў у вершаваных радках, іх колькасці, спосабу іх сувязі вершаваных радкоў. text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BCo%D1%96%D0%B4?rev=1755964414&do=diff Рыфмoід Рыфмoід — спарадычнае сугучча, што час ад часу з’яўляецца ў рыфмаванай прозе ці ў некаторых нерыфмаваных відах верша (антычны верш, белы верш, верлібр). Рыфмоіды не выконваюць усіх тых функцый, якія ў вершаваным творы выконвае text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964540&do=diff Рэалізм Рэалізм (ад лац. realis - істотны, сапраўдны) — 1. Літаратурны метад, які ў гісторыі сусветнага прыгожага пісьменства з'явіўся ўслед за рамантызмам (першая палова XIX ст.), паставіўшы на месцы выключнага (у рамантызме) тыповае - як выражэнне заканамернага ў жыцці, дыялектычную еднасць абагульненага і індывідуальнага, праўдзівае адлюстраванне рэчаіснасці. Па слушнаму выказванню Ф. Энгельса,… text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964876&do=diff Рэдакцыя Рэдакцыя — тэкст, які ўзнікае ў выніку пераробкі якога-небудзь твора. Ёсць розныя рэдакцыі летапісаў, якія ўзніклі ў выніку перапісвання гэтых твораў рознымі людзьмі, а таксама рэдакцыі text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D0%B4%D1%8B%D1%84?rev=1755964540&do=diff Рэдыф Рэдыф — слова або (радзей) словазлучэнне, якое ў нязменным выглядзе паўтараецца ў вершаваных радках услед за канцавымі рыфмамі. Рэдыф надзвычай характэрны для ўсходняга верша, у прыватнасці для такой яго формы, як text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0?rev=1738380652&do=diff Рэмарка Рэмарка (ад франц. remarque — заўвага) — у драматургіі аўтарская заўвага ў тэксце, у якой даюцца тлумачэнні адносна таго, як паводзіць сябе герой у дадзены момант, з дапамогай якіх рухаў, жэстаў, мімікі выяўляецца стан яго душы. У рэмарках даюцца таксама тлумачэнні адносна выгляду персанажа, яго ўзросту, адзення, абстаноўкі дзеяння, дэкарацый на сцэне і г. д.… text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964414&do=diff Рэмінісцэнцыя Рэмінісцэнцыя (ад лац. reminiscentia – успамін) – водгалас аднаго літаратурнага твора ў іншым літаратурным творы. Праяўляецца ў падабенстве text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D0%BF%D0%BB%D1%96%D0%BA%D0%B0?rev=1755964414&do=diff Рэпліка Рэпліка (франц. replique - пярэчанне) - 1. Лаканічная фраза ў драматычным творы, прамоўленая «ў бок», нібыта не чутная для іншых дзейных асоб; 2. У літаратурнай крытыцы - лаканічнае выказванне, у якім змяшчаецца катэгарычная нязгода з сутнасцю нейкай папярэдняй публікацыі ці выказвання.… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964540&do=diff Рэтардацыя Рэтардацыя (лац. retardatio — запаволенне, затрымка) — стылістычны прыём запаволення якіх-небудзь падзей ці з’яў. У эпічных, ліра-эпічных і драматычных творах гэта дасягаецца ўвядзеннем устаўных сцэн, эпізодаў, апісанняў прыроды, лірычных адступленняў і гэтак далей. У лірычных вершаваных творах рэтардацыя часам узнікае ў разгорнутых сінтаксічных перыядах, дзе галоўны сказ разбіваецца на дзве часткі: першая знаходзіцца ў пачатку перыяду, а заключная — у канцы яго. Гэта дапамагае зава… text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964414&do=diff Рэтраспекцыя Рэтраспекцыя (ад лац. retro – назад і specto – гляджу) – мастацкі прыём, прыгадванне падзей, калізій, якія папярэднічалі моманту фабулы, у якім знаходзіцца апавядальнік або персанаж эпічнага твора; адна з формаў псіхалагічнага аналізу, з дапамогай якой ствараецца мастацкі час.… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D1%84%D1%80%D1%8D%D0%BD?rev=1755964540&do=diff Рэфрэн Рэфрэн (франц. refrain - прыпеў) — радок ці некалькі вершаваных радкоў, якія паўтараюцца ў нязменным або некалькі змененым выглядзе праз пэўную колькасць строфаў верша. text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D1%85%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964414&do=diff Рэхаверш Рэхаверш — від верша, у якім сумежныя радкі зарыфмаваны рэхарыфмай. Няцотныя радкі рэхаверша звычайна доўгія, у той час як цотныя — кароткія, з аднаскладовых ці двухскладовых слоў. text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%84%D0%BC%D0%B0?rev=1755964414&do=diff Рэхарыфма Рэхарыфма — рыфма, у якой другое сугучнае слова, звычайна аднаскладовае ці двухскладовае, радзей — трохскладовае, паўтарае частку папярэдняга. Такая рыфма вядзе свой пачатак з вуснай народнай творчасці: text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D1%86%D1%8D%D0%BD%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964414&do=diff Рэцэнзія Рэцэнзія (ад лац. recensio — разгляд) — жанр літаратурнай або мастацкай крытыкі, у якім даецца першая ацэнка літаратурнага твора, спектакля, карціны жывапісу з пункту гледжання вартасцей і недахопаў іх text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%80%D1%8D%D1%87%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%9E?rev=1755964414&do=diff Рэчытатыў Рэчытатыў (італ. recitativo, ад лац. recitare — чытаць уголас, дэкламаваць) — спосаб чытання паэтычных твораў уголас, заснаваны на выразных, эмацыянальна афарбаваных інтанацыях маўлення, павышэнні і паніжэнні голасу, акцэнтах, паўзах і г. д. Рэчытатыў нагадвае спеў і дэкламацыю, але адрозніваецца і ад таго і ад другога.… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B0%D0%B3%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Сага Сага (стараж.-сканд. saga ад segia — казаць, гаварыць) — 1. Старажытнаірландскі і старажытнаскандынаўскі эпас пра багоў і герояў. Сагі пра вікінгаў text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%82?rev=1755964540&do=diff Санет Санет (італ. sonette, ад sonare- гучаць, звінець) — від страфы, якая складаецца з чатырнаццаці радкоў пяці-, радзей шасці- ці нават чатырохстопнага text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B7%D0%BC?rev=1755964540&do=diff Сарказм Сарказм (ад грэч. sarkasmos — здзек) — з’едлівая і гнеўная іронія, накіраваная супраць ганебных, пачварных і шкодных з’яў жыцця. Сарказм часцей за ўсё прысутнічае ў сатырычных творах, напрыклад у вершах text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Сатыра Сатыра (ад лад. satura - сумесь, усялякая ўсячына) — 1. Прынцып мастацкага адлюстравання, заснаваны на выкрыцці паасобных адмоўных жыццёвых з'яў. У той час, як у гумары адмоўнае, смешнае ў жыцці паказваецца ў нязлобна-дабрадушным, жартоўным тоне, у сатыры мы сустракаемся з вострым асмяяннем гэтых з'яў.… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B2%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B1%D1%80?rev=1755964540&do=diff Свабодны верш (верлібр) Свабодны верш (верлібр) (франц. vers libre) — дысметрычны верш, у аснове рытму якога - чаргаванне вершаваных радкоў як аднатыпных інтанацыйна-сэнсавых адзінстваў. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0-%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F?rev=1755964540&do=diff Секстына лірычная Секстына лірычная — страфічная арганізацыя лірычнага верша з шасці секстын. Узнікла ў сярэдневяковай правансальскай паэзіі, затым перайшла ў іншыя еўрапейскія літаратуры. Своеасаблівасцю секстыны лірычнай з’яўляецца тое, што ва ўсіх яе 36 радках рыфмуюцца адны і тыя ж словы. Прычым існуе пэўная ўпарадкаванасць у гэтай рыфмоўцы: апошняе слова-рыфма кожнай папярэдняй страфы распачынае сабой рыфмоўку кожнай наступнай страфы. Часамі першы вершаваны радок першай секстыны (без слов… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Секстына Секстына (італ. sestіna, ад лац. sex — шэсць) — від шасцірадковага верша, а таксама страфа з чатырохрадкоўя з перакрыжаванай рыфмоўкай і двухрадкоўя з сумежнай рыфмоўкай (аБаБвв). Першыя чатыры радкі страфы могуць мець апаясную рыфмоўку (аББавв). Здараецца, двухрадкоўе стаіць у пачатку секстыны (ААбВбВ). Сустракаецца секстына і на дзве рыфмы: аБаБаБ (дарэчы, некаторыя літаратуразнаўцы секстынай лічаць толькі гэты від… text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%91%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964414&do=diff Семіётыка Семіётыка (ад ст. грэч. semion – знак) – навука аб знакавых сістэмах, якая распаўсюдзілася і на літаратуразнаўства. Асновы семіётыкі як навукі былі закладзены ў канцы ХІХ ст. Ф. дэ Сасюрам і Ч. Пірсам text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964540&do=diff Сентыменталізм Сентыменталізм (франц. sentiment – пачуцце, пачуццевасць) – літаратурны кірунак другой паловы XVIII - пачатку XIX стст. Назва паходзіць ад надрукаванага ў 1768 г. рамана англійскага пісьменніка Л. Стэрна «Сентыментальнае падарожжа». text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%B0-%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964540&do=diff Сілаба-танічнае вершаванне Сілаба-танічнае вершаванне (ад гр. syllabe - склад і tonos - націск) — сістэма вершавання, у аснове якой - раўнамернае чаргаванне націскных і ненаціскных складоў у вершаваных радках. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964540&do=diff Сілабічнае вершаванне Сілабічнае вершаванне (ад гр. syllabe - склад) — сістэма вершавання, у аснове якой - раўнамернае чаргаванне аднолькавай колькасці складоў у вершаваных радках. Ужываецца пераважна ў мовах з пастаянным націскам у словах: французскай, армянскай, мовах цюркскіх народаў (націск на апошнім складзе), польскай (ня перадапошнім), чэшскай, латышскай, шведскай (на першым) і інш.… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B2%D0%B0%D0%BB?rev=1755964540&do=diff Сімвал Сімвал (ад гр. symbolon - умоўны знак) - від тропа, умоўнае абазначэнне сутнасці якой-небудзь з'явы, паняцця пэўным прадметам ці слоўна-вобразным знакам. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964540&do=diff Сімвалізм Сімвалізм (франц. symbolisme, ад ст.-грэч. symbolon – сімвал, знак) – адна з першых плыней у дэкадансе. Пачатак сімвалісцкаму руху быў пакладзены ў Францыі. Ля вытокаў яго стаялі паэты Ш. Бадлер, П. Верлен, А. Рэмбо, С. Малармэ і драматург М. Метэрлінк. Менавіта ў іх творчасці абазначылася зусім іншая структура вобраза, якая вызначыла своеасаблівасць усяго сімвалісцкага руху ў Еўропе.… text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D0%B0?rev=1755964414&do=diff Сімплака Сімплака (грэч. symphloke — спляценне), або спляценне, — адзін з відаў сінтаксічнага паралелізму, адначасовае ўжыванне ў вершы анафар і эпіфар або паўтораў якіх-небудзь слоў ці словазлучэнняў у сярэдзіне вершаваных радкоў. Вось прыклады сімплакі з народнай паэзіі: text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Сінекдаха Сінекдаха (грэч. synekdoch — суаднясенне) — разнавіднасць метаніміі, у якой адны паняцці замяняюцца другімі на аснове іх колькасных суадносін. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964540&do=diff Сінестазія Сінестазія (ад грэч. sinesthesis — агульная радасць) — паэтычны троп, заснаваны на паяднанні розных асацыяцый: зрокавых і слыхавых, зрокавых і дотыкавых і г. д. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BC%D1%8B?rev=1755964540&do=diff Сінонімы Сінонімы (грэч. synonymos — аднайменны) — словы, розныя па гучанні, але аднолькавыя ці блізкія па значэнні. Сінанімічныя словы розняцца адценнем значэння ці стылістычнай афарбоўкай або тым і другім адначасова. Дзякуючы сінонімам text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%96%D1%81-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B?rev=1755957791&do=diff Сінтаксіс літаратурны Сінтаксіс літаратурны - сістэма сінтаксічнай арганізацыі мовы мастацкай літаратуры. Два тыпы мовы - вершаваная і празаічная - маюць сваю спецыфіку. Сінтаксіс вершаванай мовы больш складаны, чым сінтаксіс мовы празаічнай. Так, даследчыкі адзначаюць, што ў А. Пушкіна, напрыклад,… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%8F%D1%80%D1%8D%D0%B7%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Сінярэза Сінярэза (ад грэч. synairsis — з’яднанне, сцісканне) — у антычнай сістэме вершавання зліццё двух кароткіх складоў у адзін доўгі. У беларускай text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8D%D0%BC%D0%B0-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8F?rev=1755964876&do=diff Сістэма вершавання Сістэма вершавання — тып рытмічнай арганізацыі вершаванай мовы, які абумоўлены фанетычнымі асаблівасцямі нацыянальнай мовы, пануючымі ў паэзіі традыцыямі text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%96%D1%86%D1%8B%D0%BB%D1%96%D1%8F%D0%BD%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Сіцыліяна Сіцыліяна (ад італ. sіcіlіana — сіцылійская) — від васьмірадковага верша, а таксама страфа з рыфмоўкай аБаБаБаБ. Узнікла ў народнай паэзіі жыхароў вострава Сіцылія (адсюль і назва), затым перайшла ў агульнаітальянскую вершатворчасць. text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B7?rev=1755964414&do=diff Сказ Сказ - фальклорны ці літаратурны твор, пазбаўлены адзнак фантастыкі, у якім ад імя персанажа-апаведача вядзецца маналог пра нейкі незвычайны эпізод з сучаснага або недалёкага мінулага жыцця. text/html 2025-08-23T14:03:10+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BA%D0%B0?rev=1755957790&do=diff Скарагаворка Скарагаворка — выслоўе, часцей жартоўнага характару, скампанаванае з цяжкіх для хуткага вымаўлення слоў. Разлічана найперш на дзіцячае ўспрыманне, дапамагае развіць уважлівасць, дасціпнасць, памяць і — галоўнае — добрае вымаўленне. text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0?rev=1755965025&do=diff Слова Слова — 1. Адзін з жанраў паэтычнай па сваім характары старажытнай усходнеславянскай прапаведніцкай і павесційнай літаратуры. Разнавіднасцю яго з'яўлялася павучэнне ( text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA?rev=1755965025&do=diff Слоўнік Слоўнік — даведачнае выданне, у якім у алфавітным парадку зафіксаваны і растлумачаны значэнні пэўных слоў. Для пісьменніка і літаратуразнаўца значную цікавасць маюць энцыклапедыі, а таксама універсальныя слоўнікі тыпу text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%B9?rev=1755964540&do=diff Спандэй Спандэй (грэч. spondeios) — такая стапа ў антычнай (метрычнай) сістэме вершавання, у якую ўваходзяць два доўгія склады (||). У сілаба-тоніцы спандэем называюць з’яву, калі ў двухскладовай ці (значна радзей) трохскладовай стапе становяцца побач два націскныя склады: text/html 2025-02-01T03:30:48+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BA%D1%96-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%BA%D1%96%D1%8F?rev=1738380648&do=diff Сродкі мастацкія Сродкі мастацкія - тэрмін, якім абазначаюць усю сукупнасць выяўленчага арсенала асобнага літаратурна-мастацкага твора пісьменніка ці ўсёй яго творчасці. Сюды адносяцца ўсе кампаненты формы твора, яго паэтыкі - вобразныя, лексічныя, сінтаксічныя, рытма-інтанацыйныя, кампазіцыйныя, архітэктанічныя і інш.… text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B?rev=1755964414&do=diff Стансы Стансы (ад італ. stanza — пакой, памяшканне, прыпынак) — невялікі лірычны верш-медытацыя, напісаны чатырохрадкоўямі, кожнае з якіх мае сэнсавую і кампазіцыйна-сінтаксічную завершанасць, адасобленасць ад іншых. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Стапа Стапа — група складоў з адным націскным (доўгім) і адным альбо двума ненаціскнымі (кароткімі) складамі, раўнамернае паўтарэнне якіх вызначае text/html 2025-08-23T15:53:34+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%82%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964414&do=diff Стракаты верш Стракаты верш — верш, напісаны на дзвюх ці больш мовах. У адрозненне ад макаранічнага верша, у якім словы з розных моў знаходзяцца побач, у адным вершаваным радку, стракаты верш характарызуецца пэўнай сістэмнасцю ва ўжыванні разнамоўнай лексікі. Так, у сярэдневяковых беларускіх… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Страфа Страфа (гр. strophe - зварот, змена) — рытміка-сінтаксічная еднасць двух ці больш вершаваных радкоў, змацаваная агульнай для іх рыфмоўкай або клаўзацыяй. Аднолькавасць рыфмоўкі або клаўзацыі (размяшчэнне ў строфах рыфмаў або text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%96%D0%B4?rev=1755964540&do=diff Страфоід Страфоід — група радкоў вершаванага твора з вольнай рыфмоўкай або без рыфмоўкі, завершаных па інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964540&do=diff Стылізацыя Стылізацыя (франц. stylisation) — свядомая імітацыя нейкіх знешніх, фармальных асаблівасцей вядомых фальклорных ці аўтарскіх твораў, літаратуры пэўнага напрамку, стылю пісьменніка або стылю мяўлення. text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964415&do=diff Стылістыка Стылістыка (франц. stylistique) — літаратуразнаўчая дысцыпліна, якая вывучае выяўленчыя магчымасці мовы пэўнага твора, пісьменніка ці літаратурнага напрамку. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D1%84%D1%96%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%8B?rev=1755964540&do=diff Стылістычныя фігуры Стылістычныя фігуры - своеасаблівыя сінтаксічныя канструкцыі, якія парушаюць звыклыя моўныя нормы і выконваюць выяўленчыя функцыі. Сюды ўваходзяць разнастайныя паўторы, усе віды і формы парушэння звычайнай сінтаксічнай ці лагічнай сувязі паміж словамі ўнутры вершаваных радкоў або празаічных фраз, супастаўленне і супрацьпастаўленне вершаваных радкоў, групоўка асобных фрагментаў літаратурнага выказвання ў пэўныя інтанацыйна-сінтаксічныя адзінствы. Кожная з фігур адыгрывае ў тв… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8C-%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Стыль пісьменніка Стыль пісьменніка (ад гр. stilos - грыфель для пісання) — ідэйна-мастацкая своеасаблівасць творчасці пісьменніка. З'яўляючыся канкрэтным увасабленнем адзінства text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%83%D0%B2%D1%8F%D0%B7%D1%96-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%8F?rev=1755964540&do=diff Сувязі літаратурныя Сувязі літаратурныя - творчыя ўзаемасувязі паміж пісьменнікамі, літаратурамі асобных народаў, эпох, краін. Існуюць тры тыпы літаратурных сувязей: кантактныя, генетычныя, тыпалагічныя. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%83%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8F?rev=1755964876&do=diff Сугестыўная паэзія Сугестыўная паэзія (ад лац. suggestio — намёк, унушэнне) — паэзія, эмацыянальна-вобразная сутнасць якой засноўваецца ня рытма-інтанацыйнай меладычнасці, тонкіх, падчас няўлоўных асацыяцыях, аўтарскіх уяўленнях і прадчуваннях, дадатковых сэнсавых і інтанацыйных адценнях, семантычнай шматзначнасці паэтычнага выказвання.… text/html 2025-02-01T03:30:48+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%86%D1%8D%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9?rev=1738380648&do=diff Сцэнарый Сцэнарый (італ. scenario, ад лац. scaena - сцэна) — літаратурны тэкст, на аснове якога ствараецца кіна- ці тэлефільм. Сцэнарый вызначае жанр, сюжэт, сістэму вобразаў-персанажаў, ідэйна-мастацкі змест фільма. У адрозненне ад звычайнага літаратурнага твора (апавядання, аповесці і гэтак далей), для сцэнарыя характэрна лаканічнасць, замена мастацкага апісання дзеянняў, учынкаў персанажаў, карцін прыроды, асобных рэчаў, дэталяў і г. д. іх звычайным называннем, указаннем на іх асаблівасці, … text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%8E%D0%B6%D1%8D%D1%82?rev=1755964415&do=diff Сюжэт Сюжэт (франц. sujet - прадмет) — сістэма ўзаемазвязаных падзей, паступовае разгортванне якіх раскрывае характары персанажаў і ўвесь змест эпічнага, text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%8E%D1%80%D1%80%D1%8D%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964540&do=diff Сюррэалізм Сюррэалізм (ад франц. surréalisme – звышрэалізм альбо надрэалізм) – плынь у літаратуры і мастацтве, якая аформілася ў пачатку 1920-х гг. у Францыі, а затым хутка распаўсюдзілася па многіх краінах еўрапейскага кантынента, а таксама за яго межамі, у прыватнасці, у ЗША, Мексіцы, Японіі і г. д.… text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%8F%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964876&do=diff Сямірадковік Сямірадковік — верш з сямі вершарадоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. Рыфмоўка можа быць рознай. Сустракаецца рэдка. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%81%D1%8F%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5-%D1%81%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0?rev=1755964876&do=diff Сямірадкоўе (септыма) Сямірадкоўе, або септыма (ад лац. septima — сёмая), — сямірадковая страфа на адну, дзве або тры рыфмы з рознай схемай рыфмоўкі: ааБввБв, аБаБввБ, ааБвваБ, ААББВВБ text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964876&do=diff Тактавік Тактавік — від танічнага верша, колькасць складоў у якім паміж моцнымі націскамі 0-1-2 ці (часцей) 1-2-3. Часам міжнаціскны інтэрвал аб'ядноўвае чатыры ненаціскныя склады. Пропускі націскаў на метрычна моцных месцах рэдкія, затое ў трохскладовых інтэрвалах часта сустракаюцца звышсхемныя націскі ня сярэднім складзе. Тактавік, такім чынам, яшчэ больш аддаляецца ад сілаба-танічнага верша, чым дольнік, займае прамежкавае становішча паміж… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964540&do=diff Танічнае вершаванне Танічнае вершаванне (ад гр. tonos - націск) — сістэма вершавання, у аснове якой аднолькавая (прыблізна аднолькавая) колькасць моцных, або апорных, націскаў у вершаваных радках. У той час, калі колькасць такіх націскаў у радках танічным вершаваннем адна і тая ж (ці прыблізна адна і тая ж), колькасць ненаціскных складоў паміж імі - самая розная.… text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B0?rev=1755964415&do=diff Танка Танка — манастрафічны пяцірадковы нерыфмаваны верш у японскай паэзіі. У першым і трэцім вершарадах танка па пяць складоў, у астатніх — па сем. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0?rev=1755964540&do=diff Таўтаграма Таўтаграма (ад грэч. tautos — той самы і gramma — літара, запіс) — верш, усе словы якога пачынаюцца з адной і той жа літары. Гэта своеасаблівая вершаваная забава, гульня. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D0%B0%D1%9E%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1755964540&do=diff Таўталогія Таўталогія ( ад грэч. tauto — тое самае і logos — слова) — паўтарэнне ў вершаваным творы блізказначных слоў або выразаў. Напрыклад: text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D0%B2%D0%BE%D1%80-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D1%8B?rev=1755964540&do=diff Твор літаратурны Твор літаратурны - завершаны па форме празаічны ці вершаваны тэкст, які адпавядае існуючым у пэўным часе і асяроддзі законам мастацкасці. text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%81?rev=1755964415&do=diff Топас Топас (гр. topos — месца) — мастацкая прастора, увасобленая ў сістэме выяўленчых сродкаў твора. Перш за ўсё гэта тая рэальная прастора, месца (месцы), дзе адбываюцца тыя ці іншыя падзеі твора (твораў). Такая прастора валодае канкрэтнасцю і часта рухомасцю (калі персанажы перамяшчаюцца ў ёй). Прычым, месца дзеяння можа мець уласную тапанімічную назву (сапраўдную ці вымышленую) або не мець яе. Апрача гэтага, топас абазначае своеасаблівую суб'ектыўную, сімвалічна-метафарычную прастору — таку… text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%86%D1%96?rev=1755964415&do=diff Травесці Травесці (ад італ. travestire — пераапранаць) — жартоўная паэзія, заснаваная на парадыраванні высокіх узораў літаратуры. Часцей за ўсё аб’ектам парадыравання былі творы антычнай паэзіі (паэма Вергілія «Энеіда»). text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F?rev=1755964876&do=diff Трагедыя Трагедыя (гр. tragoedia, літар. казліная песня) — адзін з відаў драмы, заснаваны ня непрымірымым, трагічным канфлікце паміж моцнай высакароднай асобай і абставінамі, якія не даюць мажлівасці ажыццявіць яе намеры. Трагедыя як правіла заканчваецца гібеллю галоўнага героя (герояў).… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%B3%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F?rev=1755964540&do=diff Трагікамедыя Трагікамедыя — своеасаблівае міжвідавае утварэнне, у якім спалучаны элементы трагедыі і камедыі, трагічнае са смешным. Тэрмін text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%82?rev=1755964540&do=diff Трактат Трактат (лац. tractatus – разгляд, абмеркаванне) – навукова-тэарэтычная праца, у якой аналізуецца складаная праблема, усебакова аргументуецца новая канцэпцыя аўтара, асабліва ў эпоху класіцызму і Асветы. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF?rev=1755964540&do=diff Троп Троп (ад гр. tropos - паварот; зварот, вобраз) — слова або моўны выраз, ужытыя ў пераносным значэнні. У тропах супастаўляюцца з'явы на аснове нейкіх агульных рыс, адна з іх характарызуецца праз прыкметы другой. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964876&do=diff Трохрадковік Трохрадковік — верш, які складаецца з трох радкоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. У беларускай паэзіі сустракаецца рэдка. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5-%D1%82%D1%8D%D1%80%D1%86%D1%8D%D1%82?rev=1755964540&do=diff Трохрадкоўе (тэрцэт) Трохрадкоўе, або тэрцэт (італ. terzetto, ад лац. tertius — трэці), — страфа, якая складаецца з трох радкоў. Існуе некалькі яе разнавіднасцей: рыфмуюцца ўсе радкі ( text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%8F-%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%8B?rev=1755964540&do=diff Трохскладовыя памеры Трохскладовыя памеры — памеры вершаваныя, у аснове якіх — стопы дактыля, амфібрахія і анапеста. Ужываюцца ў паэзіі не так часта, як двухскладовыя памеры. У параўнанні з апошнімі ў іх радзей сустракаюцца пропускі схемных метрычных націскаў, аднак часцей з’яўляюцца звышсхемныя (пераважна ў анапесце на першым складзе) і… text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1755964540&do=diff Трылогія Трылогія (грэч. trilogia ад tri — тры, logos — слова) — тры самастойныя творы, якія аб’ядноўваюцца ў адзін цыкл агульнасцю ідэйнага замыслу, галоўных герояў і пераемнасцю text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%86%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%81%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964415&do=diff Трынаццаціскладовік Трынаццаціскладовік — адзін з найбольш распаўсюджаных (побач з адзінаццаціскладовікам) сілабічных вершаў у беларускай паэзіі XVI-XVIII стст. text/html 2025-08-23T15:55:40+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%86%D1%96%D1%85?rev=1755964540&do=diff Трыпціх Трыпціх — твор, які складаецца з трох частак, аб’яднаных адной аўтарскай задумай. Да такіх твораў адносяцца «Крым» і «Вёска» Янкі Купалы, «Трыпціх да паэтэс» і «Трыпціх калыханкі» Валянціны Коўтун, «Трыпціх Слова» text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%80%D1%8B%D1%8F%D0%BB%D0%B5%D1%82?rev=1755964541&do=diff Трыялет Трыялет (франц. triolet, ад італ. trio — трое) — від васьмірадковага верша, у якім два першыя і два апошнія, я таксама першы і чацвёрты радкі аднолькавыя. Першы радок паўтараецца тройчы (адсюль і назва). text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%83%D1%8E%D0%B3?rev=1755964541&do=diff Туюг Туюг — чатырохрадковік з трыма аманімічнымі ці каламбурнымі рыфмамі, які рыфмуецца па схеме ааба. Пашыраны ў паэзіі цюркамоўных народаў. Першыя беларускія туюгі напісаў text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%8D%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1755964541&do=diff Тэксталогія Тэксталогія (ад лад. textus - тканіна, сувязь і грэч. logos - слова) — дапаможная галіна літаратуразнаўства, якая вывучае гісторыю напісання літаратурнага твора з мэтай вызначэння канчатковага, так званага кананічнага, тэкста, вызваленага ад розных памылак і скажэнняў, дзеля яго выдання.… text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%8D%D0%BC%D0%B0?rev=1755957791&do=diff Тэма Тэма — (ад гр. thema — тое, што ляжыць у аснове) — кола адлюстраваных у творы жыццёвых з'яў разам з узнятымі пры гэтым праблемамі. Праблема text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D1%8D%D0%BD%D1%86%D1%8B%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1738380652&do=diff Тэндэнцыйнасць Тэндэнцыйнасць (лат. tendentia, ад tendo – накіроўваю, імкнуся) – накіраванасць творчасці, ідэйнае асэнсаванне пісьменнікам характараў, якія ён выводзіць у сваіх творах, эмацыянальная афарбаванасць, суб’ектыўнасць у асвятленні падзей. text/html 2025-08-23T16:03:45+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%8D%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%8F-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B?rev=1755965025&do=diff Тэорыя літаратуры Тэорыя літаратуры — гэта адна з галін літаратуразнаўства, якая займаецца тым, што выпрацоўвае сістэму навуковых паняццяў аб мастацкай літаратуры, а менавіта: акрэслівае прадмет літаратуразнаўства, вызначае яго будову (структуру), прасочвае сувязі прыгожага пісьменства з іншымі відамі мастацкай творчасці і галінамі грамадскага жыцця, выяўляе ўнутраныя разнавіднасці мастацкай літаратуры, фіксуе заканамернасці і формы гісторыка-літаратурнага развіцця. Плёнам сваіх назіранняў і вы… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%8D%D1%80%D0%BC%D1%96%D0%BD-%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D1%87%D1%8B?rev=1755964541&do=diff Тэрмін літаратуразнаўчы Тэрмін літаратуразнаўчы (лац. terminus - мяжа, граніца, пагранічны знак) — асобнае слова ці словазлучэнне, якое выяўляе пэўнае, дакладна акрэсленае паняцце з галіны text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%8D%D1%80%D1%86%D1%8B%D0%BD%D0%B0?rev=1755964541&do=diff Тэрцына Тэрцына (італ. terzina, ад terza — трэцяя) — від верша, напісанага трохрадкоўямі з ланцужковай кампазіцыяй. Звычайна памер тэрцыны — пяцістопны ямб. Усе трохрадкоўі ў такім вершы звязваюцца арыгінальнай рыфмоўкай: сярэдні радок кожнай папярэдняй страфы рыфмуецца з двума крайнімі наступнай (аба бвб вгв… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%82%D1%8D%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BF%D1%86%D1%96%D1%85?rev=1755964541&do=diff Тэтрапціх Тэтрапціх — твор, які складаецца з чатырох частак, аб’яднаных адной аўтарскай задумай. Такі тэтрапціх Рыгора Барадуліна «Год», які складаецца з чатырох санетаў. «Чатырохгранная ваза» — тэтрапціх А. Наўроцкага (часткі: «І. Зіма», «ІІ. Вясна»; ІІІ. Лета»; ІV. Восень»).… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5?rev=1755964541&do=diff Увасабленне Увасабленне, або персаніфікацыя (ад лац. persona — асоба і facio — раблю), — разнавіднасць метафары, якая заключаецца ў наданні рэчам, прадметам, з'явам прыроды ўласцівасцей жывых істотаў. text/html 2025-08-23T14:05:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%83%D0%B7%D0%B2%D1%8B%D1%88%D1%88%D0%B0?rev=1755957935&do=diff Узвышша «Узвышша» – аб’яднанне беларускіх пісьменнікаў у 1926-1931 гг. Створана 26.05.1926 (статут прыняты 20.08.1926, зацверджаны 02.12.1926) па ініцыятыве text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%83%D0%BC%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%BA%D0%B0%D1%8F?rev=1755964415&do=diff Умоўнасць мастацкая Умоўнасць мастацкая - неадпаведнасць мастацкага выяўлення рэальнаму аб'екту гэтага выяўлення. Ужо тое, што сродак літаратурнага пазнання рэчаіснасці - слова з'яўляецца толькі знакам нейкага аб'екта рэчаіснасці, сведчыць у цэлым пра ўмоўны характар літаратуры (зрэшты, як і любога віду мастацтва). Слова па асацыяцыі выклікае ў нашай свядомасці ўяўленне пра той ці іншы аб'ект рэчаіснасці. Таму часам гавораць пра вобразы зрокавыя, слыхавыя, дотыкавыя, абаняльныя і асязальныя.… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%96%D1%8F?rev=1755964541&do=diff Утопія Утопія (ад грэч. u - няма і topos — месца, гэта значыць месца, якое не існуе) — жанр навуковай фантастыкі, твор, у якім жыццё прыдуманага грамадства ўвасабляе нейкі сацыяльны або тэхнічны ідэал пісьменніка. Пры гэтым мадэляванне магчымага сацыяльнага ўладкавання людзей адкрыта ці прыхавана звязана з незадаволенасцю пісьменніка існуючым становішчам. Утопія выпрацавала шэраг мастацкіх прыёмаў і сюжэтных хадоў: кантраст паміж сучасным і будучым,… text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%83%D0%BB%D0%B0?rev=1755964415&do=diff Фабула Фабула (ад лац. fabula - байка, пераказ) — сціслы пераказ падзей, увасобленых у сюжэце твора, у іх часава-прычыннай паслядоўнасці. Сюжэт твора можа пачынацца не з text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BA%D0%B0?rev=1755964415&do=diff Фалькларыстыка Фалькларыстыка – навука пра народную паэтычную творчасць (фальклор) як неад’емную частку духоўнай культуры народа. Фалькларыстыка звязана з этнаграфіяй, text/html 2025-08-23T16:03:46+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80?rev=1755965026&do=diff Фальклор Фальклор (ад англ. folklore - народная мудрасць) — вусна-паэтычная народная творчасць. Фальклор - самы старажытны від слоўнага мастацтва. У ім арганічна ўвасоблены народныя ідэалы і працоўны вопыт, глыбокі гуманізм, асобныя гістарычныя падзеі. Для фальклору характэрныя ананімнасць. калектыўнасць стварэння (удасканальвання). масавая вусная форма бытавання, шматжанравасць. нярэдка шматварыянтнасць. Карыстаецца мовай як празаічнай (казкі, легенды,… text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81?rev=1755964415&do=diff Фарс Фарс (ад франц. farce) — лёгкая камедыя, адзін з відаў народнага тэатральнага прадстаўлення ў часы сярэдневякоўя, у якім высмейваліся захопніцкія войны, а таксама адмоўныя з’явы жыцця, карыслівыя багацеі, прагныя і распусныя манахі, прадажныя суддзі і г. д. У пазнейшай літаратуры фарсам называюць невялікую бытавую камедыю, у якой прысутнічае… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BD?rev=1755964541&do=diff Фельетон Фельетон (ад франц. feuilleton — аркуш) — жанр мастацкай публіцыстыкі. Змяшчаецца звычайна ў газетах, часопісах. Фельетон заўсёды вядзе размову аб сённяшнім жыцці, аб рэальных падзеях, людзях. Ён ствараецца з мэтай актыўна ўмяшацца ў жыццё, у ход падзей, уплываць на іх. У фельетоне аўтар адкрыта выяўляе сваю пазіцыю і таму стыль фельетона характарызуецца яркай эмацыянальнасцю, лагічнасцю доказаў.… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B?rev=1755964541&do=diff Філаматы Філаматы (ад грэч. philomathes – аматар ведаў) – тайнае патрыятычнае студэнцкае таварыства ў Віленскім універсітэце ў 1817-1823 гг. Заснавана 01.10.1817 Ю. Яжоўскім (прэзідэнт), text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D1%96%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8D%D1%82%D1%8B?rev=1755964541&do=diff Філарэты Філарэты (ад грэч. philaretos — сябры дабрачыннасці) — тайнае студэнцкае таварыства ў Віленскім універсітэце ў 1820-1823 гг., якое было створана ў складзе text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D1%96%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%84%D0%B5%D0%BC%D0%B0?rev=1738380652&do=diff Філасафема Філасафема - філасофскае пытанне або даследаванне, мудрае выказванне, меркаванне. Тэрмін выкарыстоўваўся ў філасофскай літаратуры для абазначэння асноўнага палажэння, філасофскай ідэі, якая ляжыць у аснове якога-небудзь вучэння. Напрыклад, Струве называе асноўнай філасафемай сацыялізму палажэнне аб залежнасці дабра і зла ў чалавеку ад знешніх умоў.… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964541&do=diff Фразеалагізм Фразеалагізм (ад грэч. phraseos — выраз, зварот і logos — слова)— словазлучэнне ці сказ, у якім словы неадлучна звязаны між сабой і ўтвараюць адзінае ўстойлівае сэнсавае цэлае (светлая галава, без цара ў галаве, задраўшы галаву (бегчы), махнуць рукой, ні даць ні ўстаць, чым хата багата тым рада, жыццё пражыць — не поле перайсці, валачыў воўк, павалакуць і воўка і г. д.).… text/html 2025-08-23T15:53:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B0?rev=1755964415&do=diff Фрашка Фрашка — у польскай сатырычнай паэзіі карацелька жартоўнага, камічнага зместу; разнавіднасць эпіграмы. Узнікла ў ХVІ ст. (М. Рэй), тэрмін крыху пазней прапанаваў Я. Каханоўскі. Фрашкі пісалі text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%84%D1%83%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7%D0%BC?rev=1755964541&do=diff Футурызм Футурызм (ад лац. futurum – будучае) – адна з самых ранніх плыней нерэалістычнага характару ў літаратуры ХХ ст. Найбольшае распаўсюджанне футурызм атрымаў у Італіі і Расіі. Яго ідэі, якія першапачаткова аформіліся ў прасторавых мастацтвах (архітэктуры, жывапісе), знайшлі пазней сваё прымяненне і ў літаратуры, а таксама ў тэатры, музыцы, кінематографе.… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%85%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B-%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%BA?rev=1755964541&do=diff Халасты радок Халасты радок — незарыфмаваны вершаваны радок у рыфмаваным творы. Халастымі бываюць няцотныя радкі паўбелага верша, напісанага text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%B9?rev=1755964541&do=diff Харэй Харэй (грэч. choreios — танцавальны, ад choros — хор, карагод, танец) — 1. Адзін з метраў антычнай і сілаба-танічнай сістэм вершавання, заснаваны на раўнамерным чаргаванні ў вершаваных радках доўгіх (або націскных) няцотных і кароткіх (або ненаціскных) — цотных складоў; схема гэтага метра наступная: |— |— |—… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%85%D1%96%D1%8F%D0%B7%D0%BC?rev=1755964541&do=diff Хіязм Хіязм [ад грэч. chiasmos – размяшчэнне чаго-небудзь у выглядзе грэчаскай літары X (хі)] – від сінтаксічнага паралелізму , пры якім члены другой часткі складанага сказа (у паэзіі – другой часткі фразы, звычайна ў 2-м паэтычным радку) стаяць у адваротным парадку; адна са text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%85%D0%BE%D0%BA%D1%83-%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D1%83?rev=1755964541&do=diff Хоку (хайку) Хоку (хайку) — манастрафічны трохрадковы верш у японскай паэзіі. Як і танка, хоку належыць да асноўных відаў японскага верша. Структурна хоку выдзеліўся з танкі і з’яўляецца яе скарочанай формай. У хоку адсутнічае text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1755964541&do=diff Храналогія Храналогія (ад гр. chronos - час і logos - слова) — дапаможная галіна літаратуразнаўства, асноўная задача якой — вызначэнне дакладных, дакументальна пацверджаных дат развіцця літаратурнага працэсу ў іх часавай паслядоўнасці. text/html 2025-08-23T16:01:16+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BF?rev=1755964876&do=diff Хранатоп Хранатоп (гр. chronos — час і topos — месца) — узаемасувязь часавых і прасторавых характарыстык паказаных у мастацкім творы з'яў. Змест літаратурнага твора заўсёды ўключаецца ў рамкі прасторы і часу: прыкметы часу раскрываюцца ў прасторы, а прастора вымяраецца часам. Тэрмін належыць М. Бахціну, які лічыў, што… text/html 2025-08-23T16:01:17+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%85%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0?rev=1755964877&do=diff Хроніка Хроніка (гр. chronika — летапіс) - 1) жанр эпічнай літаратуры, які падае гістарычныя падзеі ў іх часавай паслядоўнасці. У хроніцы не характары і ўзаемаадносіны дзейных асоб, як у рамане, я найперш сама хада часу арганізуе сюжэт, прадвызначае лёсы персанажаў, сутнасць падзей і г. д. Такія… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%85%D1%80%D1%8D%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%8F?rev=1755964541&do=diff Хрэстаматыя Хрэстаматыя (ад грэч. chrestomatheia, chrestos – карысны і mantano – вывучаю) – зборнік сістэматычна падабраных у вучэбных мэтах або для самаадукацыі матэрыялаў па пэўнай галіне ведаў. text/html 2025-08-23T16:01:17+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%86%D0%B2%D1%91%D1%80%D0%B4%D1%8B%D1%8F-%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D1%8B-%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88%D0%B0?rev=1755964877&do=diff Цвёрдыя формы верша Цвёрдыя (класічныя) формы верша - віды верша, якія ўзніклі пераважна ў сярэдневяковай класічнай паэзіі (але не толькі), набылі інтэрнацыянальнае бытаванне і вызначаюцца пастаянствам вершаванага памеру, рыфмоўкі, колькасці і размяшчэння вершаваных радкоў. Сюды адносяцца… text/html 2025-08-23T16:01:17+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%86%D1%8D%D0%B7%D1%83%D1%80%D0%B0?rev=1755964877&do=diff Цэзура Цэзура (ад лац. caesura — рассячэнне) — пастаянная ўнутрырадковая паўза, якая звычайна праходзіць праз адно і тое ж месца ўсіх вершарадоў паэтычнага твора, напісанага text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%86%D1%8D%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD?rev=1755964541&do=diff Цэнтон Цэнтон (ад лац. cento — адзенне, пашытае з розных абрэзкаў) — верш, складзены з урыўкаў розных твораў аднаго ці некалькіх паэтаў. У пераважнай большасці — гэта від гумарыстычнай літаратуры. Часам ужываецца і з пэўнымі навуковымі мэтамі. Так, рускі вершазнавец В. Баеўскі асабіста складзеным цэнтонам, радкі для якога ўзяў са… text/html 2025-08-23T14:05:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%87%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%86%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BAo%D1%9E%D0%B5?rev=1755957935&do=diff Чатырнаццацірадкoўе Чатырнаццацірадкoўе — страфа з чатырнаццаці вершарадоў. Да чатырнаццацірадкoўяў адносіцца анегінская страфа. Санет таксама мае чатырнаццаць вершарадоў. Такой страфой, якая сваёй text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%87%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964416&do=diff Чатырохрадковік Чатырохрадковік — верш з чатырох вершарадоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%87%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BE%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5-%D0%BA%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8D%D0%BD?rev=1755964541&do=diff Чатырохрадкоўе (катрэн) Чатырохрадкоўе, або катрэн (франц. quatrain, ад лац. quattuor — чатыры), — найбольш распаўсюджаная ў сусветнай, у тым ліку беларускай, паэзіі text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D0%B0%D1%96%D1%80%D1%8B?rev=1755964541&do=diff Шаіры Шаіры — грузінская форма чатырохрадковай страфы сілабічнага верша. У кожным радку — па шаснаццаць складоў, усе радкі рыфмуюцца паміж сабой, рыфмы жаночыя (у т. зв. высокім шаіры — text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0?rev=1755964541&do=diff Шарада Шарада (франц. charade, ад праванс. charrado — размова, балбатня) — від літаратурнай гульні-загадкі, звычайна вершаванай, у якой зашыфраванае слова адгадваецца па апісанні яго асобных складоў ці літар. text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B6?rev=1755964541&do=diff Шарж Шарж (ад франц. charger — літаральна — грузіць, у пераносным сэнсе — моцна перавялічваць, скажаць) — паказ якой-небудзь з’явы ў наўмысна скажоным выглядзе; вобраз або нават цэлы твор, у якім завострана-карыкатурна малюецца тая ці іншая асоба або паказваюцца яе некаторыя адмоўныя рысы.… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0%D1%86%D1%86%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BAo%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964541&do=diff Шаснаццацірадкoвік Шаснаццацірадкoвік — верш з шаснаццаці вершарадоў, завершаных па рытміка-інтанацыйным малюнку і па думцы. Можа мець розную архітэктанічную будову, але часцей складаецца з чатырох text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%BA?rev=1755964541&do=diff Шасцірадковік Шасцірадковік — верш з шасці вершарадоў, завершаных па метрычнаму, інтанацыйна-сінтаксічнаму малюнку і па думцы. Рыфмоўка ў ім можа быць розная: ААББВВ, аБаБвв, абвабв і інш. text/html 2025-08-23T16:01:17+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D0%B5-%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%8D%D1%82?rev=1755964877&do=diff Шасцірадкоўе (секстэт) Шасцірадкоўе, або секстэт (ад лац. sex — шэсць), — страфа з шасці вершарадоў, звязаных дзвюма, трыма ці адной рыфмай або толькі клаўзацыяй (у белым вершы). text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B7%D0%BB%D1%83%D1%87%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755964416&do=diff Шматзлучнікавасць Шматзлучнікавасць (полісіндэтон) (ад грэч. poly — шмат і syndeton — звязанае) — стылістычны прыём, сутнасць якога — у выкарыстанні адных і тых жа злучнікаў паміж аднароднымі словамі і сказамі. Ужываецца даволі часта ў фальклорных творах: text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BF%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755964541&do=diff Шматпрыназоўнікавасць Шматпрыназоўнікавасць — стылістычны прыём, асаблівасцю якога з’яўляецца ўжыванне некалькіх аднолькавых прыназоўнікаў у вершаваным радку. Звычайна той самы прыназоўнік ставіцца перад назоўнікам і перад азначаемым словам, што адносіцца да гэтага назоўніка.… text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%88%D1%83%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%9E%D1%86%D1%8B?rev=1738380652&do=diff Шубраўцы Шубраўцы (Towarzystwo Szubrawców, літаральна – «Таварыства нягоднікаў») — легальнае літаратурна-грамадскае таварыства ліберальнай інтэлігенцыі ў Вільні ў 1816-1822 гг. Напачатку існавала ў выглядзе ініцыятыўнай групы асветнікаў, якая рыхтавала выданне «Wiadomości Brukowe» («Вулічныя навіны», пазней друкаваны штотыднёвік таварыства).… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%B7%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%B0-%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0?rev=1755964541&do=diff Эзопава мова Эзопава мова (ад імя старажытнагрэчаскага байкапісца Эзопа, які жыў у VI ст. да н. э.) — вымушаная іншасказальнасць, якая ўжываецца пісьменнікам з мэтай сатырычнага паказу розных негатыўных з’яў жыцця. text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BA%D0%B7%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8D%D0%BD%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BB%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964416&do=diff Экзістэнцыялізм Экзістэнцыялізм (ад лац. existentia — існаванне) — філасофска-эстэтычная плынь, якая знайшла адлюстраванне ў літаратуры. Асаблівае развіццё атрымала ў краінах Заходняй Еўропы, Амерыкі, Японіі ў XX ст. (20-я гады, перыяд другой сусветнай вайны). text/html 2025-08-23T15:40:42+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%B1%D1%80%D1%8B%D1%81?rev=1755963642&do=diff Экслібрыс Экслібрыс (ад лац. ex libris – з кніг) – па-мастацку выкананы цэтлік, віньетка з імем уладальніка або з сімвалічным малюнкам, які наклейваецца на ўнутраны бок пераплёту вокладкі. Прадмет калекцыяніравання. Звязаны непасрэдна з кнігай, з’яўляецца адным з яе элементаў. Дазваляе прасачыць лёс кнігі, яе шлях ад аднаго ўладальніка да іншага.… text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%B7%D1%96%D1%86%D1%8B%D1%8F?rev=1755964416&do=diff Экспазіцыя Экспазіцыя (ад лац. expositio — растлумачэнне) — частка твора (перад завязкай сюжэта), у якой аўтар знаёміць чытача з героямі, месцам і часам дзеяння. У экспазіцыі апісваюцца абставіны, у агульных рысах паказваюцца ўзаемаадносіны паміж героямі. text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BF%D1%80%D1%8D%D1%81%D1%96%D1%8F%D0%BD%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964416&do=diff Экспрэсіянізм Экспрэсіянізм (ад лац. exspressio – выражэнне) – плынь у мастацтве, якая сфарміравалася ў еўрапейскай культуры ў 1910-я гг., спачатку ў Германіі, а затым у астатніх краінах кантынента. Росквіт экспрэсіянізму быў нядоўгім, аднак за даволі кароткі тэрмін свайго існавання ён паспеў заявіць аб сабе досыць моцна.… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BF%D1%80o%D0%BC%D1%82?rev=1755964541&do=diff Экспрoмт Экспрoмт — невялікі верш, складзены хутка, без доўгага папярэдняга абдумвання. З’яўляецца разнавіднасцю імправізацыі, пры якой вершы ўзнікаюць у часе іх выканання. text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%87%D0%BD%D1%8B-%D0%B4%D0%B2%D1%83%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%88?rev=1755964416&do=diff Элегічны двуверш Элегічны двуверш — двухрадковая страфа антычнага верша, у якой першы радок гекзаметр, а другі пентаметр. Звычайна кожная такая страфа выражала закончаную думку. Ужываўся элегічны двуверш у text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%8F?rev=1755964541&do=diff Элегія Элегія (гр. elegeia - жалобная песня, ад elegos - скарга) — верш-роздум, у якім выяўляецца настрой смутку, журбы, меланхоліі з выпадку грамадскай несправядлівасці, сямейнага няшчасця ці асабістага гора. text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BB%D1%96%D0%BF%D1%81?rev=1755964541&do=diff Эліпс Эліпс (эліпсіс) (грэч. ellepsis — пропуск, недастача) — пропуск нейкага слова, якое лёгка ўзнаўляецца з кантэксту. Напрыклад: Яна рукаўком — слёзы ручайком, text/html 2025-08-23T14:03:11+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BD%D1%86%D1%8B%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F?rev=1755957791&do=diff Энцыклапедыя Энцыклапедыя (ад гр. enkykliospaideia — кола ведаў) — навуковае ці навукова-папулярнае даведачнае выданне па ўсіх або пэўных галінах ведаў. Матэрыял у такіх выданнях звычайна размяшчаецца паводле алфавітнага, часам — паводле алфавітна-тэматычнага прынцыпу. text/html 2025-02-01T03:30:52+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%B5%D1%8F?rev=1738380652&do=diff Эпапея Эпапея (ад грэч. еророіїа — збор сказанняў, песень) — вялікі эпічны твор, які расказвае пра важныя падзеі з гісторыі народа. У эпапеі жыццё паказваецца шырока і шматгранна ў яго вялікасных і штодзённых праявах ( text/html 2025-08-23T14:05:35+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D0%B0%D1%81-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B?rev=1755957935&do=diff Эпас народны Эпас народны — фальклорныя творы казачна-легендарнага зместу, якія адлюстроўваюць цікавыя, важныя для народа гістарычныя падзеі: text/html 2025-08-23T16:01:17+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D0%B0%D1%81?rev=1755964877&do=diff Эпас Эпас (ад гр. epos - слова, мова, аповед) — адзін з трох (поруч з лірыкай і драмай) родаў мастацкай літаратуры. Для эпасу характэрна ўзнаўленне знешніх у адносінах да аўтара з'яў рэчаіснасці ў іх аб'ектыўнай сутнасці, паступова-лагічным (сюжэтным) іх развіцці. Эпічныя творы вызначаюцца шырынёй ахопу жыццёвага матэрыялу, грунтоўнасцю пры стварэнні чалавечых характараў, паказе быту, абставін, малюнкаў прыроды, разнастайнасцю спосабаў і сродкаў мастацкага выяўлення (апісанне, маналогі, дыялог… text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0?rev=1755964416&do=diff Эпігонства Эпігонства (ад грэч. epigonos — нашчадак) — нятворчае перайманне, капіраванне мастацкіх прыёмаў, сродкаў, выпрацаваных папярэднікамі, адсутнасць самастойнасці, навізны ў абмалёўцы вобразаў, выбары сюжэтаў, будове твораў і г. д. text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0?rev=1755964541&do=diff Эпіграма Эпіграма (грэч. epigramma — надпіс) — 1. У антычнай літаратуры невялікі афарыстычны зварот да нейкай агульнавядомай асобы з пажаданнем або ўсхваленнем. text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84?rev=1755964416&do=diff Эпіграф Эпіграф (ад грэч. еpigraphe – надпіс) — выслоўе або сціслая цытата з нейкага тэксту, якая папярэднічае ўсяму мастацкаму твору або асобнаму яго раздзелу і выяўляе асноўную ідэйна-сэнсавую скіраванасць твора ці яго часткі. text/html 2025-08-23T15:53:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D0%B7%D0%BE%D0%B4?rev=1755964416&do=diff Эпізод Эпізод (ад гр. episodion - тое, што здарылася) - самастойная падзея ў сюжэце эпічнага, драматычнага і ліра-эпічнага твора. Такім эпізодам у паэме Янкі Купалы text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B3?rev=1755964541&do=diff Эпілог Эпілог (ад грэч. ері — пасля i logos — слова, літаральна «пасляслоўе») — частка мастацкага твора (рамана, аповесці, паэмы), якая ідзе пасля заканчэння дзеяння (пасля text/html 2025-08-23T16:01:17+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0?rev=1755964877&do=diff Эпіталама Эпіталама (грэч. epіthalamіos oіdе , ад ері — на, з выпадку і thalamos — шлюб, шлюбнае ложа) — урачыстая вясельная песня ў гонар жаніха і нявесты. Узнікла ў народным вясельным абрадзе ў Старажытнай Грэцыі і Рыме. Адзін з яе відаў — text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%8F?rev=1755964541&do=diff Эпітафія Эпітафія (грэч. epithaphios, ад ері — на, з выпадку і taphos — магіла) — адзін з вершаваных жанраў. У антычнай лірыцы — верш-надпіс на магільным помніку. У такім значэнні эпітафія зрэдку ўжываецца і сёння (напрыклад, эпітафія на адным з помнікаў Хатынскага мемарыяла). Аднак яшчэ ў старажытнасці гэтым тэрмінам сталі называць любы невялікі верш, напісаны ў форме надмагільнага надпісу, т. зв. фіктыўны надмагільны надпіс. З часам эпітафія набыла выразнае сатырычнае гучанне, стала зброяй ід… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D1%82%D1%8D%D1%82?rev=1755964541&do=diff Эпітэт Эпітэт (ад грэч. epitheton — прыдатак) — від простага тропа, мастацкае акрэсленне істотнай прыметы якога-небудзь прадмета ці з'явы. Сустракаецца нярэдка ў прозе, найперш у прадстаўнікоў лірычнай стылёвай плыні (у text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D0%BF%D1%96%D1%84%D0%B0%D1%80%D0%B0?rev=1755964541&do=diff Эпіфара Эпіфара (грэч. epiphora — паўтарэнне) — паўтарэнне аднолькавых гукаў, слоў ці выразаў у канцы вершаваных радкоў або строфаў. Вось прыклад эпіфары з народнай песні: text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D1%81%D0%BA%D1%96%D0%B7?rev=1755964541&do=diff Эскіз Эскіз (ад франц. esquisse — папярэдні накід) — гэтым тэрмінам, што ўжываецца ў мастацтве жывапісу (агульны накід усяго малюнка ці асобнай яго часткі ), часам называюць невялікі верш-замалёўку, заснаваны на нейкай адной зрокаванагляднай дэталі . Вось, для прыкладу, «Эскіз» text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D1%81%D1%82%D1%8D%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D1%8B%D1%8F-%D0%BA%D0%B0%D1%82%D1%8D%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%96?rev=1755964541&do=diff Эстэтычныя катэгорыі Эстэтычныя катэгорыі (ад гр. aisthetikos — пачуццёвы) — паняцці, якімі для вызначэння і ацэнкі з'яў рэчаіснасці аперыруе эстэтыка — навука аб прыгожым у грамадскім жыцці, прыродзе і мастацтве. text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D1%81%D1%8D?rev=1755964541&do=diff Эсэ Эсэ (франц. essai - спроба, вопыт, нарыс, ад лад. exegium - узважванне) — літаратурны твор, у якім пісьменнік у вольнай форме разважае над нейкімі сацыяльна-палітычнымі, маральна-філасофскімі ці літаратурна-эстэтычнымі праблемамі. text/html 2025-08-23T16:01:17+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%BC-%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D1%8B?rev=1755964877&do=diff Этымалагізм паэтычны Этымалагізм паэтычны (ад гр. etymon — ісціна і logos — паняцце, вучэнне) — адзін з відаў тропа, у якім перанос значэння з аднаго слова на другое адбываецца на аснове гукавой іх блізкасці. Такія семантычна далёкія, але блізкія па гучанні словы звычайна стаяць у вершаваным радку побач, выяўляючы дадатковыя сэнсавыя і эмацыянальныя адценні. Напрыклад:… text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D1%9E%D1%84%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%BC?rev=1755964541&do=diff Эўфемізм Эўфемізм (ад грэч. euphmeo — кажу ветліва) — замена непрыемнага ці непрыстойнага слова (словазлучэння) больш далікатным або прыгожым словам ці выразам. text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8D%D1%9E%D1%84%D0%BE%D0%BD%D1%96%D1%8F-%D0%BC%D1%96%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D1%83%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C?rev=1755957936&do=diff Эўфонія (мілагучнасць) Эўфонія (ад гр. eu - добра і phone - голас, гук), ці мілагучнасць - гукавы лад мовы, які надае ёй мілагучнае гучанне. У кожнай нацыянальнай мове ёсць свае законы эўфоніі, абумоўленыя яе фанічным ладам. text/html 2025-08-23T15:55:41+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8F%D0%BC%D0%B1?rev=1755964541&do=diff Ямб Ямб (грэч. jambos — кідальнік; нападаючы) 1. Адзін з метраў антычнай і сілаба-танічнай сістэм вершавання, заснаваны на раўнамерным чаргаванні ў вершаваных радках кароткіх (або ненаціскных) няцотных і доўгіх (або націскных) — цотных складоў; схема гэтага метра наступная: —| —| —|… text/html 2025-08-23T14:05:36+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/%D1%8F%D0%BC%D0%B1%D1%8B?rev=1755957936&do=diff Ямбы Ямбы - напісаныя ямбічнымі памерамі сатырычныя вершы, у якіх баявітае выкрыццё адмоўнага, аджылага спалучаецца з патэтычным ухваленнем станоўчага, новага. Як асобны жанр Ямбы ўзніклі ў Старажытнай Грэцыі, пашырэнне набылі ў Францыі падчас буржуазна-дэмакратычнай рэвалюцыі (сатырычная кніга А. Барб'е… text/html 2025-08-23T12:08:28+00:00 Anonymous (anonymous@undisclosed.example.com) https://pismienstva.vedy.be/doku.php/%D1%81%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA/index?rev=1755950908&do=diff Слоўнік Матэрыялы гэтага літаратуразнаўчага і паэтычнага слоўніка грунтуюцца на наступных выданнях: * Рагойша В. П. Літаратуразнаўчы слоўнік: тэрміны i паняцці: для школьнікаў i абітурыентаў – Мінск: Народная асвета, 2009. – 303 с.слоўнік index